III CZ 232/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-10-27
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Monika Koba, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym (wymagającej zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego), jest dotknięte nieusuwalnym brakiem formalnym. W związku z tym, takie zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, bez wzywania do uzupełnienia braku.Stan faktyczny
H. Ś. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach, które odrzuciło jego wcześniejszą skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w Będzinie. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę, wskazując na brak zaskarżalności postanowień kończących postępowanie wywołane skargą na przewlekłość oraz na wymóg zastępstwa przez fachowego pełnomocnika w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem. H. Ś. wniósł osobiście zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie H. Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 25 lutego 2022 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 232/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi H. Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt III S 14/22, wydanego w sprawie ze skargi H. Ś. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Będzinie do sygn. akt I Co 612/21, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego w Będzinie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2022 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt III S 14/22, III WSC 6/22, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił skargę H. Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z 28 stycznia 2022 r. o odrzuceniu skargi H. Ś. na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Będzinie. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postanowienia kończące postępowanie wywołane skargą na
2 przewlekłość postępowania nie są zaskarżalne żadnym środkiem zaskarżenia, w tym też skargą o stwierdzenie ich niezgodności z prawem, a poza tym w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia obowiązuje przymus zastępstwa przez fachowego pełnomocnika, skarga wniesiona osobiście przez stronę podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. w związku z art. 4246 § 3 k.p.c. We wniesionym osobiście zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego z 25 lutego 2022 r. H. Ś. zarzucił, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej i zażądał jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy także czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji, chyba że strona jest osobą wymienioną § 2 tego artykułu. Powód niewątpliwie nie ma wymaganej przez ten przepis zdolności postulacyjnej. W związku z tym zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach powinno być sporządzone i podpisane przez adwokata lub radcę prawnego. Zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11, z 21 września 2011 r., I CZ 59/11, z 25 sierpnia 2010 r. II UZ 16/10, z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08). Skutki niezachowania przymusu adwokackiego normowanego przez przepis art. 87¹ § 1 k.p.c. reguluje ogólnie art. 130 § 5 k.p.c., a w odniesieniu do środków odwoławczych objętych przymusem adwokackim, w tym zażaleń do Sądu Najwyższego, obowiązują szczególne regulacje (art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c., art. 370 k.p.c. i art. 373 k.p.c.) przewidujące odrzucenie zażalenia wniesionego osobiście przez stronę. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
3 [as]
Powiązane orzeczenia
- II CZ 28/19 2019-05-31Czy zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone i podpisane przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najw…
- III CZ 326/22 2023-06-28Czy zażalenie na postanowienie sądu niższej instancji, wniesione osobiście przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, powinno zostać odrzucone jako niedopuszczalne?
- III CZ 95/23 2023-08-02Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
- III CZ 74/25 2025-06-30Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, podlega…
- III CZ 26/25 2025-03-28Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, podlega odr…
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 87art. 130 § 5 KPCart. 394art. 398art. 370 KPCart. 373 KPCart. 39814 KPCart. 3941 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy