III CZ 3/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-02-17
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Grzegorz Misiurek, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obecność strony na ogłoszeniu wyroku i złożenie wniosku o jego doręczenie z uzasadnieniem, mimo toczącego się postępowania o ubezwłasnowolnienie, wystarcza do ustalenia, że strona wiedziała o wydaniu wyroku i tym samym do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obecność strony na ogłoszeniu wyroku oraz złożenie wniosku o jego doręczenie z uzasadnieniem świadczą o objęciu świadomością faktu wydania orzeczenia. Toczące się postępowanie o ubezwłasnowolnienie nie stwarza domniemania braku rozeznania strony, a ustalone okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że strona wiedziała o wyroku od chwili jego wydania. W związku z tym, termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia ogłoszenia wyroku.Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako spóźnioną, uznając, że została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu od dnia, w którym powódka dowiedziała się o wydaniu wyroku. Powódka była obecna na ogłoszeniu wyroku i złożyła wniosek o jego doręczenie z uzasadnieniem. W zażaleniu powódka podnosiła, że Sąd Apelacyjny nie ustalił prawidłowo daty dowiedzenia się o wyroku, wskazując na toczące się postępowanie o jej ubezwłasnowolnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jako spóźnionej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 3/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie ze skargi D. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I ACa […] w sprawie z powództwa D. S. przeciwko S. R. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2016 r., zażalenia skarżącej D. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny w [...] na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił jako spóźnioną skargę powódki D. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 25 listopada 2014 r., wydanym w sprawie z jej powództwa przeciwko S. R. o ochronę dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny ustalił, że powódka została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na 25 listopada 2014 r., była obecna w czasie ogłaszania wydanego
2 po zamknięciu tej rozprawy wyroku i w tym samym dniu złożyła wniosek o doręczenie jej tego wyroku z uzasadnieniem. Skargę o wznowienie postępowania powódka wniosła w dniu 7 kwietnia 2015 r. i oparła na podstawie nieważności postepowania przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c., twierdząc, że została pozbawiona możności działania. Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 407 k.p.c. ustanawia 3-miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, biegnący - w wypadku oparcia tej skargi na podstawie nieważności postępowania - od dnia w którym strona, jej organ lub pełnomocnik dowiedzieli się o wydaniu wyroku. Powódka dowiedziała się o ogłoszeniu wyroku przez Sąd Apelacyjny w dniu 25 listopada 2014 r. i od tego dnia biegł dla niej termin do wniesienia skargi o wznowienie postepowania. Powódka jednak dokonała tej czynności dopiero w dniu 7 kwietnia 2015 r., a więc po upływie 3-miesięcznego terminu. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 407 § 1 k.p.c. w zw. z art. 408 k.p.c., a także naruszenie art. 410 § 2 k.p.c.; żądała uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powódka argumentuje w zażaleniu, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 410 § 2 k.p.c., ponieważ nie zażądał od powódki uprawdopodobnienia, kiedy dowiedziała się o wydaniu wyroku i ustalił początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postepowania na dzień, w którym powódka potencjalnie mogła się o tym wyroku dowiedzieć, podczas kiedy miarodajny jest dzień, w którym powódka rzeczywiście taką wiedzę uzyskała. Według zawartych w zażaleniu twierdzeń - powódka ze względu na swój stan zdrowia nie była w pełni świadoma toczącego się postępowania, wobec czego jej obecność na ogłoszeniu wyroku nie wystarczyła do przyjęcia, że zdawała sobie sprawę z jego wydania. Sąd rozpatrujący skargę o wznowienie postępowania powinien był wziąć te okoliczności pod uwagę, ponieważ wiedział o toczącym się równolegle postępowaniu o ubezwłasnowolnienie powódki. Stanowisko skarżącej jednak nie przekonuje o potrzebie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przewidziany
3 w art. 410 § 2 k.p.c. obowiązek uprawdopodobnienia przez wnoszącego, na żądanie sądu zachowania terminu do wniesienia skargi stanowi uzupełnienie wynikającego z art. 409 k.p.c. obowiązku przytoczenia w skardze okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do jej wniesienia. Sąd powinien podjąć takie postępowanie wówczas, kiedy poweźmie wątpliwości co do wystąpienia okoliczności istotnych do ustalenia terminu, w jakim skarga powinna zostać wniesiona. W rozpatrywanym wypadku takich wątpliwości nie było. Powódka nie tylko była obecna na ogłoszeniu wyroku, ale także zaraz po jego ogłoszeniu złożyła w sekretariacie wniosek o doręczenie jej tego wyroku z uzasadnieniem, co świadczy o objęciu świadomością faktu wydania tego orzeczenia. Prowadzenie postepowania o ubezwłasnowolnienie nie stwarza domniemania braku rozeznania osoby objętej takim postepowaniem, a okoliczności ustalone przez Sąd Apelacyjny uprawniają do stwierdzenia, że powódka wiedziała o wyroku od chwili jego wydania, wobec czego termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upływał jej 25 lutego 2015 r. Skarga wniesiona ponad miesiąc po upływie terminu przewidzianego w art. 407 k.p.c. zasadnie została przez ten Sąd uznana za spóźnioną i odrzucona. Podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 408 k.p.c., który określa termin ad quem - czyli termin końcowy, do którego można wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania, nie został w żaden sposób umotywowany. Przepis ten nie był podstawą zaskarżonego orzeczenia i nie został naruszony przez Sąd Apelacyjny. Z tych przyczyn zażalenie powódki podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw [l.n]
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 48/14 2014-09-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości obrony jej praw lub braku należytej reprezentacji, złożona po upływie terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o wyroku, podlega od…
- V CZ 66/14 2014-10-15Czy termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, opartej na podstawie pozbawienia strony możności działania, rozpoczyna bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu wyroku, czy od dnia doręczenia uza…
- I CZ 180/12 2012-12-05Czy skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie ustawowego terminu, z powołaniem się na pozbawienie możności działania, może zostać uwzględniona, jeśli strona miała wiedzę o wydanym wyroku?
- II CZ 67/13 2013-11-14Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie terminu zawitego, może zostać uwzględniona, nawet jeśli strona nie miała świadomości prawomocności wyroku?
- II CZ 19/17 2017-05-25Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania jako wniesioną po terminie, nie ustalając daty, w której strona dowiedziała się o wydaniu wyroku?
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 407 KPCart. 407 § 1 KPCart. 408 KPCart. 410 § 2 KPCart. 409 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy