III CZ 399/22

Sygn. akt III CZ 399/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki (przewodniczący) SSN Beata Janiszewska (sprawozdawca) SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa H. G. przeciwko K. G. o alimenty, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2022 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 sierpnia 2022 r., sygn. akt XI 1 WSC 7/22, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 12 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił w zasadniczej części apelację pozwanego K.G., wniesioną od wyroku Sądu pierwszej instancji w sprawie o alimenty z powództwa małoletniej H.G., reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową E.W. Pozwany, działając osobiście, 7 lipca 2022 r. wniósł pismo zatytułowane „zażalenie na Wyrok Sadu Okręgowego”; pismo to obejmowało m.in. wniosek o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego oraz zasądzenie alimentów w niższej kwocie. Sąd drugiej instancji potraktował pismo skarżącego jako skargę kasacyjną 2 i, postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r., odrzucił ten środek zaskarżenia, wskazując, że w sprawach o alimenty jest on niedopuszczalny. Następnie, pismem z 12 września 2022 r. (data stempla pocztowego na kopercie przesyłki), skarżący ponownie wniósł „zażalenie” na wyrok z 12 maja 2022 r. oraz zażalenie na postanowienie z 16 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie drugie z tych zażaleń przedstawił Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Wprawdzie art. 871 § 2 k.p.c. przewiduje wyjątki od tej zasady, jednakże nie wystąpiły one w niniejszej sprawie. Przymus adwokacko-radcowski ustanowiony w art. 871 § 1 k.p.c. obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego. Zasadniczo wniesienie pisma z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. skutkuje jego zwrotem, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 130 § 5 k.p.c.). Odmienny skutek przewiduje m.in. art. 3986 § 3 w zw. z art. 3986 § 2 in fine k.p.c., znajdujący odpowiednie zastosowanie w sprawie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na wniesieniu go przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, stanowi verba legis inną przyczynę niedopuszczalności tego środka zaskarżenia i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, 7 maja 2014 r., II CZ 19/14, 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22). Na marginesie należy zauważyć, że od wyroku Sąd Okręgowego w Krakowie z 12 maja 2022 r., jako wyroku Sądu drugiej instancji, wydanego w sprawie o alimenty, pozwanemu nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia wnoszony do Sądu Najwyższego, a w szczególności zażalenie. Skoro skarżący dążył do poddania kontroli prawomocnego wyroku, a żaden przepis szczególny nie przewiduje w tym przypadku wniesienia innego środka zaskarżenia, to kontrola orzeczenia Sądu drugiej instancji mogłaby nastąpić jedynie przy pomocy skargi 3 kasacyjnej (art. 3981 § 1 k.p.c.); rzecz jednak w tym, iż w sprawach o alimenty skarga taka nie przysługuje (art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.). Niedopuszczalność wniesienia tego środka zaskarżenia stała się osnową postanowienia Sądu Okręgowy w Krakowie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zaskarżonego przez pozwanego odrzuconym obecnie zażaleniem. Nietrafne jest przy tym wyrażane przez skarżącego implicite założenie, że skoro w sprawie nie przysługuje mu skarga kasacyjna, to może on wnieść zażalenie. Z przytoczonych względów zażalenie wniesione przez skarżącego podlegało odrzuceniu. [as ał]