III CZ 413/22
PostanowienieIzba Cywilna2023-04-05
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski, Marcin Łochowski, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w części dotyczącej umorzenia postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów w pozostałej części, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie umorzenia postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów w pozostałej części nie przysługuje do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił zatem zażalenie w tej części jako niedopuszczalne. Sąd Okręgowy był natomiast uprawniony do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która była spóźniona, zgodnie z art. 4246 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako spóźnioną, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów w pozostałej części. Pozwany wniósł zażalenie na to postanowienie w całości. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, odrzucając je w części dotyczącej kosztów sądowych i oddalając w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej postanowień o kosztach sądowych i oddalił je w pozostałym zakresie, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 413/22 POSTANOWIENIE 5 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Łochowski SSN Aleksander Stępkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 kwietnia 2023 r. w Warszawie, zażalenia S. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 31 marca 2022 r., V Ca 407/16, w sprawie z powództwa E. P. przeciwko S. D. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, 1. odrzuca zażalenie co do punktów II i III zaskarżonego postanowienia; 2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 240,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego - wynagrodzenia pełnomocnika powoda. UZASADNIENIE Pozwany S. D. wniósł 1 grudnia 2021 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 1 grudnia 2016 r. Postanowieniem z 31 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odrzucił tę skargę, jako spóźnioną, umorzył postępowanie z wniosku pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od skargi oraz oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałej części.
III CZ 413/22 2 Od tego postanowienia zażalenie wniósł pozwany, zaskarżając je w całości. Zarzucił naruszenie art. 4246 § 3 k.p.c. przez wydanie orzeczenia przez Sąd Okręgowy, w sytuacji gdy stosownie do obowiązujących przepisów uprawnionym do orzeczenia w tym zakresie jest Sąd Najwyższy. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi i przekazanie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawanym zażaleniem zaskarżono postanowienie Sądu Okręgowego w całości, w tym co do punktu II, w którym Sąd umorzył postępowanie z wniosku pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej oraz co do punktu III, w którym Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów w pozostałej części. Na postanowienie w tych kwestiach nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.). W związku z tym zażalenie należało w tej części odrzucić, jako niedopuszczalne (art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Co się zaś tyczy zaskarżenia punktu I postanowienia z 31 marca 2022 r. wskazać należy, że z art. 4246 § 3 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym od 21 sierpnia 2019 r. (art. 1 pkt 153 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019 r. poz. 1469) wynika, że sąd, do którego, zgodnie z właściwością oznaczoną w § 1 tego artykułu, wnosi się skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, odrzuca ją, gdy stwierdzi, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., gdy jest spóźniona, jest nieopłacona, jeżeli jej braków formalnych strona nie usunęła w terminie a także, gdy z innych przyczyn skarga jest niedopuszczalna.
III CZ 413/22 3 W związku z tym, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy był uprawniony do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która była spóźniona. Mając na uwadze wniesienie przez pozwanego skargi niemalże 5 lat po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, należy przyjąć, że niewątpliwie była ona wniesiona po upływie terminu z art. 424 6 § 1 k.p.c., a zatem słusznie Sąd Okręgowy odrzucił ją jako spóźnioną. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 110/07 2008-02-20Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
- I CZ 79/07 2007-09-12Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne, jeśli poprzednie zażalenie na odmowę zwolnienia od kosztów postępow…
- IV CZ 17/11 2011-05-20Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione do sądu apelacyjnego, jest dopuszczalne, czy też właściwym do jego rozpoznania jes…
- II CZ 68/09 2009-12-03Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalne?
- V CZ 71/21 2021-11-26Czy zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 4246 § 3 KPCart. 3941 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPCart. 1 pkt 153art. 17 pkt 1art. 871 § 1 KPCart. 424art. 39814art. 98 § 1 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy