III CZ 5/25
PostanowienieIzba Cywilna2025-03-26
Skład orzekający: Piotr Telusiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, powinno zostać odrzucone jako niedopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że zażalenie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. (brak zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika), nie może zostać odrzucone jako niedopuszczalne. Odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której Sąd Najwyższy nigdy nie mógłby skontrolować merytorycznej prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd powszechny.Stan faktyczny
Dłużnik Z. W. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę. Dłużnik wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, reprezentując się osobiście. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 5/25 POSTANOWIENIE 26 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie zażalenia Z. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w Wadowicach z 7 listopada 2024 r., I Co 818/24, w sprawie ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku A. S. z udziałem Z. W., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 7 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy w Wadowicach, w sprawie z wniosku wierzyciela A. S. przy uczestnictwie dłużnika Z. W., w przedmiocie skargi dłużnika Z. W. o wznowienie postępowania w sprawie I Co 651/19, w przedmiocie skargi Z. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia z 9 września 2024 r. wydanego pod sygn. I Co 818/24, odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł dłużnik. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie dłużnik wniósł zażalenie osobiście (nie był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika). Przypomnieć należy, że
III CZ 5/25 2 również z tego względu została odrzucona (przez Sąd Rejonowy) skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z 9 września 2024 r. wydanego pod sygn. I Co 818/24. W praktyce Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż w tego typu przypadku zażalenie powinno podlegać odrzuceniu. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 k.p.c.). Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I CZ 33/20). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę (uczestnika postępowania nieprocesowego) pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę, ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 9 lipca 2021 r., IV CZ 26/21; z 16 lipca 2021 r., I CZ 21/21; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22; z 14 czerwca 2022 r., III CZ 197/22). Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawia się również stanowisko wskazujące na konieczność rozpoznania zażalenia w opisanej powyżej sytuacji (postanowienie SN z 14 maja 2024 r., III CZ 47/24). Wskazuje się, że zażalenie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinno zostać wniesione przez adwokata lub radcę prawnego. Jeżeli jednak odrzucenie skargi nastąpiło z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., to zażalenie na odrzucenie wniesione z naruszeniem tego przepisu nie może zostać odrzucone, gdyż w ten sposób Sąd Najwyższy nigdy nie mógłby skontrolować merytorycznie prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd powszechny. Podzielając drugi z wymienionych poglądów, Sąd Najwyższy wskazuje, iż Sąd Rejonowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Sąd ten właściwie odrzucił skargę na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. Podstawy odrzucenia skargi zostały właściwie i szczegółowo opisane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c. oddalił zażalenie.
III CZ 5/25 3 [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 22/24 2024-07-24Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia o zwrocie pozwu, wniesione osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, powinno zostać o…
- III CZ 88/23 2023-10-20Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?
- V CZ 74/08 2008-11-21Czy zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, powinno być sporządzone przez…
- II CZ 19/14 2014-05-07Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez strony bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopu…
- III CZ 95/23 2023-08-02Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy