III CZP 120/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN B. Bladowski (spr.).Sędziowie SN: H. Ciepła, T. Żyznowski.Protokolanta: M. Prusaczyk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Alicji K. przeciwko Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej "K." w W. i Sławomirowi W. o wstrzymanie zabudowy strychu po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 25 stycznia 1989 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w W. postanowieniem z dnia 12 grudnia 1988 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.a) "Czy na zabudowę pomieszczeń strychowych na cele mieszkalne w budynkach spółdzielczych niezbędna jest zgoda wszystkich lub większości zainteresowanych członków Spółdzielni, względnie czy Zarząd Spółdzielni uprawniony jest do podjęcia decyzji w tym przedmiocie, zasięgając jedynie opinii rady nadzorczej lub niższych organów samorządu spółdzielczego?;b) czy ewentualna pozytywna opinia organu samorządu spółdzielczego powinna być: podjęta w formie uchwały i może być zaskarżona przez członka Spółdzielni i w jakim trybie?"podjął następującą uchwałę:Podjęcie przez uprawniony organ spółdzielni mieszkaniowej (radę nadzorczą) uchwały w przedmiocie zabudowy na cele mieszkalne pomieszczeń strychowych nie wymaga zgody zainteresowanych członków; jeśli jednak uchwała narusza ich własnościowe prawo do lokali mieszkalnych mogą oni - niezależnie od tego, czy statut przewiduje od niej odwołanie - dochodzić ochrony swych praw na drodze sądowej.Uzasadnienie faktyczneUwzględniając wniosek pozwanego S.W. członka pozwanej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "K." w W. i właściciela spółdzielczego lokalu mieszkalnego w domu przy ul. O. nr 36, zarząd zezwolił mu na zabudowę części strychu - na cele mieszkalne.Powódka K.C. będąca członkiem spółdzielni i właścicielem lokalu mieszkalnego w tymże domu, domagała się w pozwie wstrzymania zabudowy strychu, z którego - jak twierdziła - korzysta, wraz z innymi mieszkańcami, przy suszeniu bielizny; przy czym zabudowa zagraża spękaniem sufitu nad jej mieszkaniem. Po stronie powódki przystąpiła do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego L.B., będąca również członkiem spółdzielni i właścicielką lokalu mieszkalnego w wymienionym domu, która wniosła o uwzględnienie powództwa.Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.Rozpoznając rewizję powódki od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo - przy czym pozwani w toku postępowania rewizyjnego powołali się na dokonaną w międzyczasie akceptację przez radę nadzorczą decyzji narządu - Sąd Wojewódzki powziął wątpliwości natury prawnej i postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego z przytoczonymi na wstępie pytaniami.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważy, co następuje:Spółdzielnia, jako jednostka gospodarki uspołecznionej, będąca osobą prawną (art. 33 § 1 pkt 4 k.c.) działa przez swoje organy w sposób przewidziany w Prawie spółdzielczym (ustawa z dnia 16 IX 1982 r., Dz. U. Nr 30, poz. 210 z późn. zm.) i w opartym na nim statucie (art. 38 k.c.); przy czym działania organu uważane są za działania samej spółdzielni - o ile oczywiście działa on w granicach swoich kompetencji, wynikających z wymienionych przepisów, które regulują ustrój i sposób działania spółdzielni.Zezwolenie członkowi na zabudowę strychu, jako czynność prawna obciążająca stanowiący własność spółdzielni budynek, będący częścią składową nieruchomości (art. 204 § 1 pkt 1 pr. spółdz.), wchodzi do zakresu działania rady nadzorczej, która w tym przedmiocie podejmuje uchwałę (§ 47 ust. 1 pkt 2 statutu w zw. z art. 46 § 1 pkt 3 pr. spółdz.), przy czym wymienione tu ostatnie przepisy nie wymagają dla podjęcia takiej uchwały zgody "zainteresowanych członków", czy też opinii innego organu samorządowego spółdzielni; wynika z nich ograniczenie uprawnień zarządu (§ 51 ust. 1 statutu w zw. z art. 48 § 2 pr. spółdz.), który bez uchwały rady nie może podjąć decyzji dotyczącej m.in. omawianej tu kwestii.Własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego jest ograniczonym prawem rzeczowym (§ 17 ust. 2 statutu w zw. z art. 223 § 1 pr. spółdz.). Prawo to - ze swej istoty - obejmuje nie tylko uprawnienie do wyłącznego korzystania z lokalu, lecz także uprawnienie do współkorzystania wraz z innymi mieszkańcami z urządzeń wspólnych znajdujących się w domu, i w tym m.in. ze wspólnego strychu.Z mocy art. 222 § 2 w zw. z art 251 k.c. członek, któremu przysługuje własnościowe prawo do lokalu, może żądać w drodze powództwa od każdej osoby, także od spółdzielni, zaniechania naruszeń jego prawa - w tym drugim wypadku, bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego nawet wtedy, gdy przewidziane jest w statucie, czego jednak nie przewiduje statut pozwanej (§ 10 pkt 2 i 3 w zw. z art. 32-34 pr. spółdz.), jak to bowiem wyjaśnił wcześniej Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 IX 1981 r. III CRN 175/81/OSNCP 1982, poz. 52), chodzi tutaj nie o roszczenie wynikające ze stosunku członkostwa, lecz o roszczenie z tytułu ochrony indywidualnego prawa majątkowego członka oparte na przepisach prawa cywilnego.Z powyższych względów Sąd Najwyższy wyraził pogląd - jak w sentencji uchwały.