III CZP 2/22
UchwałaIzba Cywilna2023-05-17
Skład orzekający: Mariusz Łodko, Jacek Grela, Beata Janiszewska, Maciej Kowalski, Ewa Stefańska, Tomasz Szanciło, Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości przyznania zadośćuczynienia osobie bliskiej poszkodowanemu z ciężkim rozstrojem zdrowia. Powodem umorzenia było cofnięcie wniosku przez Rzecznika Praw Pacjenta, co uczyniło podjęcie uchwały zbędnym. Jednocześnie uchylono wcześniejsze postanowienie o przedstawieniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Pacjenta złożył do Sądu Najwyższego wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości przyznania zadośćuczynienia pieniężnego osobie bliskiej poszkodowanemu z ciężkim i trwałym rozstrojem zdrowia. Wcześniej Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów nowelizujących Kodeks cywilny. Następnie Rzecznik Praw Pacjenta cofnął swój wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego i wniósł o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie z 15 marca 2023 r. i umorzył postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
III CZP 2/22 POSTANOWIENIE składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 17 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Łodko (przewodniczący) SSN Jacek Grela SSN Beata Janiszewska SSN Maciej Kowalski SSN Ewa Stefańska (sprawozdawca) SSN Tomasz Szanciło SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 17 maja 2023 r. w Warszawie na skutek przedstawienia przez Rzecznika Praw Pacjenta zagadnienia prawnego: "Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne?" 1. uchyla postanowienie z 15 marca 2023 r.; 2. umarza postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Na podstawie art. 83 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1093 ze zm., dalej u.SN) Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego: „Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne?”.
III CZP 2/22 2 Na posiedzeniu niejawnym 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 2393), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: „Czy art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. poz. 1509) jest zgodny z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 47 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z zasadą nieretroaktywności prawa, pewności prawa oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa?”. Pismem z 11 kwietnia 2023 r. (które wpłynęło do Sądu 12 kwietnia 2023 r.) Rzecznik Praw Pacjenta cofnął złożony wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego i wnosił o umorzenie postępowania w tej sprawie. Zwrócił się także o niekierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, względnie o jego cofnięcie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 u.SN jeżeli skład Sądu Najwyższego uzna, że przedstawione zagadnienie wymaga wyjaśnienia, a rozbieżności - rozstrzygnięcia, podejmuje uchwałę, w przeciwnym razie odmawia jej podjęcia, a jeżeli podjęcie uchwały stało się zbędne - umarza postępowanie. Ponieważ Rzecznik Praw Pacjenta cofnął złożony wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, podjęcie uchwały stało się zbędne, co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie. Zasadne było również uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z 15 marca 2023 r. o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 in fine u.SN, orzeczono jak w sentencji. 9A.G.) [ms]
III CZP 2/22 3
Powiązane orzeczenia
- III CZP 25/20 2021-11-26Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c.?
- III CZP 2/22 2023-03-15Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne?
- II NSNC 83/23 2023-04-27Czy obniżenie przez sąd odwoławczy kwoty zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w szczególności godności i wolności, do kwoty symbolicznej, narusza konstytucyjne zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecz…
- III CZP 3/22 2023-09-15Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne na podstawie przepisu art. 448 k.c.?
- III CZP 13/16 2016-05-19Czy podmiot leczniczy, który nie przedstawił stanowiska w sprawie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, traci możliwość kwestionowania wysokości proponowanego odszkodowania i zadośćuczynienia w dalszym postępowaniu,…
Powołane przepisy
art. 83 § 2art. 193art. 33 ust. 3art. 2art. 21 ust. 1art. 64 ust. 1art. 31 ust. 3art. 47art. 86 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy