III CZP 207/91

Uzasadnienie faktyczneJuż w wyroku z dnia 13 czerwca 1967 r. III CR 107/67 (OSNCP 1968/4 poz. 66) Sąd Najwyższy wyraził zapatrywanie, że zarówno pod rządem kodeksu rodzinnego z 1950 r., jak i pod rządem kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 1964 r., prawa wynikające ze stosunku najmu uzyskane w czasie trwania małżeństwa stanowią dorobek wchodzący w skład majątku objętego wspólnością ustawową. Oznacza to, że chociaż umowa najmu zostanie zawarta tylko przez jednego z małżonków, bądź na rzecz jednego z nich zostanie wydana decyzja o przydziale lokalu, to jednak prawa do lokalu przysługują obojgu małżonkom łącznie. Pogląd, że prawo do lokalu zajmowanego przez małżonków jest ich wspólnym prawem majątkowym wyrażony został również w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1974 r. III CZP 8/74 (OSNCP 1975/4 poz. 51) oraz w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r. III CZP 1/74 (OSNCP 1975/3 poz. 37) - Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu.Wyżej powołane orzeczenia Sądu Najwyższego zapadły co prawda w sprawach - dotyczących lokali mieszkalnych, nie oznacza to jednak, by istniały podstawy do odmiennego traktowania prawa do lokalu użytkowego. Zapatrywanie takie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 września 1982 r. III CZP 35/82 (OSNCP 1983/4 poz. 44) stwierdzając, że "z mocy decyzji o przydziale garażu wydanej na (...) rzecz jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, najemcą garażu stał się także drugi małżonek". W uzasadnieniu tejże uchwały przytoczono, że podstawy dla jednolitego traktowania prawa najmu lokali mieszkalnych i użytkowych - w warunkach ustawowej wspólności majątkowej - należy upatrywać w unormowaniach art. 31 i 32 § 1 k.r.o. o dorobku i jego zakresie. Stanowiska takiego nie podważa regulacja zawarta w art. 9 ust. 3 prawa lokalowego z 1974 r. (obecnie art. 10 ust. 3 pr. lok.), według której wspólnie zajmowany przez małżonków lokal mieszkalny - chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich lub przydział lokalu pozostającego w dyspozycji "terenowego organu administracji państwowej" nastąpił na rzecz jednego z nich, staje się przedmiotem ich wspólnego prawa. Brak podobnego uregulowania w odniesieniu do lokali użytkowych nie może być rozumiany jako wyraz odstępstwa od zasady co do uprawnień małżonków wynikających ex lege z małżeńskiej wspólności majątkowej.