III CZP 96/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: B. Łubkowski (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii R. przeciwko Ewie L. i Agacie G., po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 września 1966 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy - w razie uchylenia wyroku Sądu Powiatowego przez sąd rewizyjny w sprawie z powództwa opartego na art. 44 k.p.n. - pod rządem nowego k.p.c. w ponownym postępowaniu ma zastosowanie art. XVI § 1 przepisów wprowadzających k.p.c. (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 297) w związku z art. 524 § 2 k.p.c.?"udzielił następującej odpowiedzi:Jeżeli w sprawie powództwa z art. 44 k.p.n. uchylenie wyroku sądu powiatowego przez sąd rewizyjny nastąpiło pod rządem nowego kodeksu postępowania cywilnego, dalsze postępowanie toczy się w trybie art. 524 § 2 k.p.c.Uzasadnienie faktyczneWłaścicielką nieruchomości objętej Lwh 8 gm. G. była Agata G., która przed pierwszą wojną światową wyjechała do Stanów Zjednoczonych A.P., a nieruchomość swą pozostawiła swemu szwagrowi Maciejowi S., ojcu Zofii R. i dziadkowi Ewy L.Ewa L. w sprawie skierowanej przeciwko zapisanej właścicielce wymienionej nieruchomości, Agacie G., uzyskała przed Sądem Powiatowym w Leżajsku prawomocne postanowienie stwierdzające, że w drodze zasiedzenia nabyła ona z wymienionej nieruchomości na własność parcele nr: 3142/2, 3142/3, 1143/2, 3144/1 oraz parcelę budowlaną 1 kat. 554.Zofia R., która nie uczestniczyła w wymienionej wyżej sprawie, domagała się w sprawie niniejszej, wytoczonej w trybie art. 44 k.p.n. przeciwko Ewie L. i Agacie G., zobowiązania pozwanych do zeznania dokumentu uprawniającego powódkę do wpisu jej jako właścicielki wyżej wymienionej nieruchomości w części dotyczącej parcel nr 3142/2, 3144/1 i w części 3144/3, twierdząc, że własność ich nabyła w drodze zasiedzenia.Pozwana L. uznała częściowo powództwo.Sąd Powiatowy w Leżajsku wyrokiem z dnia 27.IX.1966 r. uwzględnił powództwo.Sąd Wojewódzki, rozpoznając rewizję pozwanej L. od powyższego wyroku, przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone w sentencji zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd najwyższy zważył, co następuje:Z chwilą wejścia w życie kodeksu postępowania cywilnego z 1964 r., do toczącego się przed sądem pierwszej instancji postępowania mają zastosowanie przepisy tego kodeksu bez względu na to, czy postępowanie to zostało wszczęte pod rządem kodeksu postępowania cywilnego obowiązującego przed 1.I.1965 r., czy też sprawa znalazła się ponownie w sądzie pierwszej instancji na skutek uchylenia poprzedniego orzeczenia przez sąd rewizyjny (art. XV § 1 i XVI przep. wprow. k.p.c.).Bez znaczenia też jest okoliczność, że sprawa została wszczęta przed 1.I.1965 r. w drodze powództwa z art. 44 k.p.n. i że obecnie - stosownie do art. 524 § 2 k.p.c. - przysługuje zainteresowanemu, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, droga wznowienia postępowania. Zasadniczą bowiem przesłanką powództwa z art. 44 k.p.n. i skargi o wznowienie postępowania z art. 524 § 2 k.p.c. jest to, że prawomocne postanowienie wydane w postępowaniu nieprocesowym (niespornym) narusza prawo materialne osoby, która nie brała udziału w tym postępowaniu.Zgodnie z art. XV § 2 przep. wprow. k.p.c. czynności dokonane w czasie przed wejściem w życie k.p.c. są skuteczne, jeżeli odpowiadają przepisom dotychczasowym. Z § 1 tego artykułu również wynika, że w wypadku przekazania przez kodeks postępowania cywilnego danego rodzaju sprawy do innego trybu postępowania niż dotychczas, sąd, stosownie do przepisów nowego k.p.c., zastosuje właściwy tryb i będzie ją nadal prowadził w tym trybie.W niniejszej zatem sprawie sąd stosownie do art. 524 § 2 k.p.c. powinien wniesiony pozew traktować jako należycie wniesioną skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem, a następnie stosować przepisy k.p.c. przewidziane już dla tego postępowania.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 391 k.p.c. udzielił odpowiedzi twierdzącej.