III K 788/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Konstantego S., osk. z art. 240 k.k. po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora i powódkę cywilną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 8 sierpnia 1955 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 388 i 459 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzenia od powódki cywilnej Jadwigi D. na rzecz oskarżonego Konstantego S. 300 zł kosztów procesu oraz zwolnił oskarżonego od należnych Skarbowi Państwa kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Lublinie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 1955 r. uniewinniając Konstantego S. z zarzutu dokonania czynu zarzuconego mu aktem oskarżenia, pozostawił bez rozpoznania powództwo cywilne, nie mające bezpośredniego związku z przedmiotem oskarżenia. Nadto Sąd Wojewódzki, zgodnie z wnioskiem obrony oskarżonego, zasądził w wyżej cytowanym wyroku od powoda cywilnego Jadwigi D. na rzecz oskarżonego Konstantego S. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów.Powyższy wyrok w części dotyczącej zasądzenia od powódki cywilnej na rzecz oskarżonego Konstantego S. 300 zł kosztów procesu zaskarżyli Prokurator Wojewódzki w Lublinie i powódka cywilna Jadwiga D.Rewizje zarzucają obrazę przepisu art. 443 k.p.k. przez uznanie, iż oskarżonemu Konstantemu S. należy się od powódki cywilnej zwrot wydatków poniesionych na wynagrodzenie dla obrońcy, gdy w rzeczywistości powództwo cywilne w niniejszej sprawie nie spowodowało żadnych szczególnych wydatków na obronę, którą oskarżony dobrowolnie podjął z chwilą postawienia go w stan oskarżenia z art. 240 k.k. oraz wnoszą o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej zasądzenia od powódki na rzecz oskarżonego kwoty 300 zł i nieobciążanie powoda cywilnego kosztami obrony oskarżonego.Obrońca oskarżonego wniósł pismo procesowe będące odpowiedzią na wspomniane rewizje prokuratora i powódki cywilnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Z treści obu rewizji oraz pisma procesowego oskarżonego stanowiącego w istocie odpowiedź pozwanego na rewizję powódki cywilnej w rozumieniu przepisów k.p.c. wynika, że zasądzone zaskarżonym wyrokiem koszty procesu w kwocie 300 zł obejmują zwrot wynagrodzenia obrońcy oskarżonego.Podniesiony w rewizjach zarzut obrazy art. 443 k.p.k. jest zasadny. Powołany przepis, nakładając na powoda cywilnego obowiązek ponoszenia kosztów powództwa oddalonego lub pozostawionego bez rozpoznania wyraźnie stanowi, że chodzi tu o koszty wynikłe z tego powództwa. Obejmują one zatem przede wszystkim koszty związane z wniesieniem i dochodzeniem powództwa cywilnego przez powoda oraz te koszty poniesione przez pozwanego (oskarżonego), które są związane z czynnościami odnoszącymi się wyłącznie do powództwa cywilnego (art. 436 § 2 k.p.k.). Skoro w tym przypadku koszty wynikłe z powołania obrońcy oskarżonego w jego sprawie karnej nie są związane wyłącznie z powództwem cywilnym, zasądzenie od powódki cywilnej na rzecz oskarżonego kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia obrońcy sprzeczne jest z dyspozycją art. 443 k.p.k.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.Sąd Najwyższy zwolnił oskarżonego od należnych Skarbowi Państwa kosztów postępowania rewizyjnego (art. 459 k.p.k.).Powódce cywilnej należałyby się koszta rewizji, gdyby przedmiotem rozstrzygnięcia rewizyjnego była tylko kwestia związana z powództwem cywilnym, a koszta rewizji zostały zawinione przez oskarżonego, którego wniosek był podstawą błędnego przyznania mu kosztów (art. 100 k.p.c.).Kosztów rewizji jednak nie zasądzono, gdyż powódka ich nie zażądała (art. 100 k.p.c.).