III PR 51/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Berutowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Knap, M. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Kazimierza K. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego w R. o podwyższenie renty uzupełniającej z tytułu wypadku na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 11 listopada 1975 r.oddalił rewizję i odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanej Kopalni na rzecz powoda dalszą miesięczną rentę uzupełniającą za okres: od dnia 1.VI. do dnia 31.XII.1972 r. po 1.213 zł, za 1973 r. po 1.151 zł, za 1974 r. po 1.320 zł, za 1975 r. po 1.225 zł, za 1976 r. po 1.231 zł, za 1977 r. po 1.037 zł, za 1978 r. po 942 zł, za 1979 r. po 838 zł i od dnia 1.I.1980 r. po 753 zł; dalej idące żądania oddalił; nakazał odliczyć od zaległej renty uzupełniającej kwotę 38.167 zł z kwoty przekazanej powodowi w 1975 r. w wysokości 49.695 zł; zasądził od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa tytułem nie uiszczonego wpisu kwotę 3.867 zł, a na rzecz powoda tytułem kosztów procesu kwotę 2.000 zł.Sąd Wojewódzki ustalił, że powód był zatrudniony w pozwanej Kopalni i dnia 2.VI.1965 r. uległ wypadkowi w pracy, wskutek czego został inwalidą zaliczonym do III grupy inwalidów. Z tej też przyczyny organ rentowy przyznał powodowi górniczą rentę inwalidzką w wymiarze III grupy inwalidów w związku z wypadkiem w zatrudnieniu.Na podstawie wyroku Sądu Powiatowego w Rudzie Śląskiej z dnia 19.VI.1968 r. zasądzono od pozwanej Kopalni na rzecz powoda rentę uzupełniającą w kwocie 1.097 zł miesięcznie za okres od dnia 1.V.1967 r. do dnia 31.XII.1967 r., a od 1.I.1968 r. po 934 zł.Za podstawę obliczenia renty uzupełniającej Sąd Wojewódzki przyjął przeciętne miesięczne zarobki górników rębaczy; od tych zarobków odliczył dochody, jakie miał powód, a mianowicie rentę ubezpieczeniową, rentę uzupełniającą oraz możliwości zarobkowe powoda.Powód wniósł rewizję od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego (art. 368 pkt 3 i 4 k.p.c.). Rewidujący domaga się zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia na jego rzecz dalszej kwoty 34.830 zł tytułem renty uzupełniającej niezależnie od kwot przyznanych mu zaskarżonym wyrokiem, zasądzenia kosztów postępowania I i II instancji lub uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd Wojewódzki bowiem - wbrew zarzutom rewizyjnym - przeprowadził wnikliwe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.Sąd Wojewódzki ustalił, że powód - gdyby nie skutki wypadku w zatrudnieniu - byłby nadal zatrudniony jako górnik i osiągałby zarobki w wysokości średnich zarobków górników rębaczy. Wprawdzie powód w chwili wypadku zatrudniony był jako ładowacz, tj. robotnik dołowy niewykwalifikowany, to jednak Sąd Powiatowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 10.VI.1968 r. - biorąc pod uwagę młody wiek i posiadane kwalifikacje młodszego górnika, uznał, iż awansowałby on do stanowiska młodszego górnika, i według tej grupy pracowników przyjął zarobki do podstawy obliczenia renty uzupełniającej.Również pozwana Kopalnia, uwzględniając prośbę powoda o podwyższenie renty uzupełniającej i przyznając powodowi wyrównanie szkody za czas od 15.VII.1971 r. do 31.XII.1974 r. w kwocie 49.695 zł, dokonała obliczeń renty uzupełniającej według zarobków statystycznych górników rębaczy, a więc górników wykwalifikowanych. Okoliczności tej - korzystnej zresztą dla powoda - nie kwestionował powód w postępowaniu administracyjnym ani też w postępowaniu przez Sądem Wojewódzkim.Nie usprawiedliwiony jest zarzut podniesiony w rewizji, a odnoszący się do wysokości zarobków, jakie Sąd przyjął za możliwe do osiągnięcia przez powoda przy uwzględnieniu kalectwa spowodowanego wypadkiem w zatrudnieniu (utrata części podudzia lewego na wysokości 21 cm). Powód, jako inwalida III grupy, zatrudniony był w pozwanej Kopalni na powierzchni z tytułu tej pracy otrzymywał wynagrodzenie miesięczne w wysokości: 2.703 zł w 1971 r., 2.663 zł w 1972 r., 2.865 zł w 1973 r. i 3.260 zł w 1974 r. W dniu 16.IV.1975 r. powód jednostronnie rozwiązał stosunek pracy z pozwaną Kopalnią, twierdząc w pismach procesowych, że uczynił to z powodu złego stanu zdrowia. Pozwana Kopalnia była jednak gotowa zatrudniać powoda nadal z zarobkiem 3.260 zł, uwzględniając stopień ograniczonej zdolności do pracy w granicach III grupy inwalidzkiej.Ustalenia więc Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie są prawidłowe. Jeżeli bowiem zakład pracy odpowiedzialny za następstwa wypadku w zatrudnieniu na podstawie art. 24 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o p.z.e. (jedn. tekst: Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) zapewnia poszkodowanemu pracownikowi, będącemu inwalidą III grupy, zatrudnienie - odpowiadające stanowi zdrowia i kwalifikacjom pracownika - o zarobkach wyższych niż te, jakie pracownik mógłby osiągać gdzie indziej, szkodę pracownika na zarobkach należy pomniejszyć o kwotę wynagrodzenia, jaką poszkodowany uzyskiwałby, gdyby kontynuował zatrudnienie w zakładzie pracy zobowiązanym do wypłaty odszkodowania. Poszkodowany nie może własnym działaniem pogarszać sytuacji prawnej wierzyciela, chyba że to jego działanie byłoby podyktowane złym stanem zdrowia, odpowiednio udokumentowanym. Powód zaś nie zaoferował Sądowi żadnego dowodu potwierdzającego okoliczności, na które powołuje się w pozwie oraz w motywach rewizji.Nie mogą więc odnieść zamierzonego skutku zarzuty rewizyjne, kwestionujące prawidłowość wyliczenia wysokości zarobków oraz wysokości należnej powodowi renty uzupełniającej.Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w tym względzie żadnych błędów lub nieprawidłowości rachunkowych ani też merytorycznych. Wskutek braku zatem uzasadnionych podstaw rewizyjnych i niestwierdzenia uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu należało na podstawie art. 98 i 387 k.p.c. orzec jak w sentencji.