III PR 55/79
WyrokIzba Cywilna1979-09-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć pracownika, który zmarł z powodu choroby samoistnej w czasie wolnym od pracy podczas pobytu za granicą w związku z zatrudnieniem, może być uznana za wypadek przy pracy lub wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć pracownika z powodu choroby samoistnej, która nastąpiła w czasie wolnym od pracy i poza miejscem pracy, nie może być uznana za wypadek przy pracy ani za wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy, nawet jeśli pracownik przebywał za granicą w związku z zatrudnieniem. Okres zatrudnienia pracownika za granicą na podstawie przepisów dotyczących budownictwa eksportowego nie jest traktowany jako podróż służbowa.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się uznania śmierci swojego syna, Ryszarda J., który zmarł w Egipcie, za wypadek przy pracy. Syn wnioskodawcy był zatrudniony za granicą przez polskie przedsiębiorstwo. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek, uznając, że śmierć nastąpiła z powodu choroby samoistnej (zawału serca) w czasie wolnym od pracy. Wnioskodawca odwołał się, domagając się uzupełnienia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie wnioskodawcy, uznając brak uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN E. Jachczyk. Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jana J. przeciwko Przedsiębiorstwu Kompletacji i Projektowania Zakładów Włókienniczych "P.-K." w Ł. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, na skutek odwołania wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 25 kwietnia 1979 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca żądał ustalenia, że syn jego, Ryszard J., skierowany przez Przedsiębiorstwo Kompletacji i Projektowania Zakładów Włókienniczych "P.-K." w Ł. do pracy za granicą, zmarł w dniu 11.XI.1978 r. w Egipcie na skutek wypadku przy pracy lub wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przejął do rozpoznania sprawę przedstawioną przez Komisję Rozjemczą i oddalił wniosek z przyczyn następujących:W dniu 10.XI.1978 r. wolnym od pracy syn wnioskodawcy czuł się dobrze i z kolegami grał w karty. Około godz. 22,30 koledzy wyszli z pokoju syna wnioskodawcy, który nie skarżył się na żadne dolegliwości. Następnego dnia około godz. 8,00 jeden z kolegów wszedł do pokoju syna wnioskodawcy i zastał go martwego w pozycji klęczącej przy łóżku. Wezwany lekarz stwierdził, że przyczyną zgonu syna wnioskodawcy był zawał serca.Powołana przez Sąd biegła - lekarz stwierdziła w opinii, że przyczyną śmierci syna wnioskodawcy była choroba samoistna. Na podstawie tych ustaleń Sąd uznał, że śmierć syna wnioskodawcy nie nastąpiła wskutek wypadku przy pracy ani też w okolicznościach uzasadniających ocenę tego zdarzenia jako wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy.Od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołał się wnioskodawca, który zarzucił, że nie została wyjaśniona przyczyna śmierci jego syna, stwierdzenie zaś przez lekarza tylko na podstawie oględzin zewnętrznych ciała zmarłego, że zgon nastąpił na skutek zawału serca stanowi niepełny dowód. Wnioskodawca domagał się uzupełnienia postępowania dowodowego przez spowodowanie ekshumacji zwłok i dokonanie stosownych badań lekarskich w celu ustalenia rzeczywistej przyczyny śmierci syna.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Syn wnioskodawcy został zatrudniony przez Przedsiębiorstwo "P.-K." w Ł. na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (Dz. U. Nr 51, poz. 330) i zmarł w czasie pobytu w Egipcie w związku z tym zatrudnieniem.Wymienione rozporządzenie - poza odesłaniem w § 6 do przepisów obowiązujących w kraju w zakresie świadczeń należnych pracownikowi lub pozostałej po nim rodzinie z tytułu wypadku przy pracy i obowiązkiem ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków pracowników skierowanych do pracy za granicą - nie wprowadza innych odrębności zarówno co do samego pojęcia wypadku przy pracy, jak i zasad odpowiedzialności zakładu pracy. W tym zakresie obowiązują ogólne przepisy dotyczące wypadków przy pracy, tj. ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 20, poz. 105).Ustalone przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych okoliczności śmierci syna wnioskodawcy nie uzasadniały wniosku, iż zgon nastąpił na skutek wypadku przy pracy. Śmierć syna wnioskodawcy nie nastąpiła podczas lub w związku z wykonywaniem czynności związanych z pracą, lecz poza miejscem pracy i w czasie wolnym od pracy. Nie ma też żadnych uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że zgon był następstwem poprzednio wykonywanej przez syna wnioskodawcy pracy. Wnioski te potwierdza treść opinii biegłej - lekarza, która stwierdziła, że zgon syna wnioskodawcy nastąpił z powodu choroby samoistnej. W takiej zaś sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu byłoby ustalenie rzeczywistej przyczyny śmierci syna wnioskodawcy, skoro istnieją wystarczające dowody dla uznania, iż śmierć ta nie ma związku z pracą. Nawet gdyby okazało się, że śmierć nie była następstwem zawału serca, lecz innego schorzenia samoistnego, zdarzenie to nie mogłoby być potraktowane jako wypadek przy pracy.W rozważanym stanie faktycznym nie ma też zastosowania art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Podróż służbowa oznacza wyjazd pracownika poza miejscowość stanowiącą siedzibę zakładu pracy lub stałe miejsce pracy i wykonanie określonego w poleceniu wyjazdu służbowego zadania w terminie i miejscu oznaczonym przez zakład pracy.Okres zatrudnienia opracownika za granicą na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (Dz. U. Nr 51, poz. 330) nie jest czasem trwania podróży służbowej. W takim bowiem przypadku wykonywanie pracy za granicą w miejscowości określonej w umowie stron jest stałym miejscem pracy pracownika i związany z tym pobyt pracownika poza krajem nie ma cech podróży służbowej.Słusznie więc Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał za nieuzasadnione potraktowanie zdarzenia syna wnioskodawcy jako wypadku zrównanego z wypadkiem przy pracy na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił odwołanie wnioskodawcy wobec braku uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia.
Powiązane orzeczenia
- III PZP 14/78 1978-12-29Czy wypadek pracownika zatrudnionego za granicą, który wraca do kraju na urlop, może być uznany za wypadek w drodze z pracy do domu w rozumieniu przepisów o świadczeniach wypadkowych?
- I PK 215/17 2019-01-16Czy śmierć pracownika nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy, jeśli przyczyną zgonu były schorzenia samoistne, a jedynym potencjalnym czynnikiem zewnętrznym był stres związany z rozmową z klientem lub ewentualnie błędne o…
- III PK 75/19 2020-05-19Czy śmierć pracownika w wyniku zmian w narządzie wewnętrznym dotkniętym schorzeniem samoistnym, takich jak zawał serca, może zostać uznana za wypadek przy pracy, jeśli wystąpiły szczególne, nadzwyczajne okoliczności towa…
- II UKN 146/98 1998-08-05Czy zgon pracownika podczas podróży służbowej, będący skutkiem nagłego zachorowania i podjęcia działań zmierzających do uzyskania pomocy medycznej, może być uznany za wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy na gruncie ar…
- II USKP 180/21 2022-05-11Czy śmierć pracownika, który został ugodzony nożem przez innego pracownika w domu jednorodzinnym przeznaczonym na zakwaterowanie, znajdującym się na terenie ogrodzonego zakładu pracy, może być uznana za wypadek przy prac…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.