III PRN 105/71

PostanowienieIzba Cywilna1971-10-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie pozwanego do naprawienia szkody w postępowaniu karnym, przy warunkowo zawieszonej karze, stanowi podstawę do umorzenia postępowania cywilnego w zakresie dochodzonego odszkodowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania cywilnego, uznając, że zobowiązanie pozwanego do naprawienia szkody w postępowaniu karnym, przy warunkowo zawieszonej karze, nie jest równoznaczne z zasądzeniem tej kwoty i nie stanowi tytułu egzekucyjnego. Realizacja roszczenia na podstawie wyroku karnego jest uzależniona od wykonania warunkowo zawieszonej kary, co wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy w procesie cywilnym.
Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania od pozwanego. Sąd Powiatowy w postępowaniu karnym zobowiązał pozwanego do naprawienia szkody i zapłacenia powodowi określonej kwoty. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie cywilne w tej części, uznając, że szkoda została już zasądzona. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie umarzające postępowanie w sprawie co do kwoty 58.353,40 zł i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do merytorycznego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: W. Glabisz, M. Wilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Surowców Wtórnych w W. przeciwko Zenonowi N. o odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 18 lutego 1971 r.,uchylił zaskarżone postanowienie umarzające postępowanie w sprawie co do kwoty 58.353,40 zł i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem zawartym w wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 18.II.1971 r. umorzono postępowanie w sprawie co do kwoty 58.353,40 zł. Jak wynika z akt sprawy, pismem procesowym z dnia 7.IX.1970 r. strona powodowa cofnęła pozew co do zaskarżonej kwoty ze względu na to, że Sąd Powiatowy w Wałbrzychu w postępowaniu karnym zobowiązał pozwanego Zenona N. do naprawienia szkody i zapłacenia na rzecz powoda kwoty wymienionej w zaskarżonym postanowieniu.W związku z cytowanym wyżej pismem procesowym strony powodowej Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wydał postanowienie umarzające postępowanie w sprawie w zaskarżonej części.Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w rewizji nadzwyczajnej od tego postanowienia zarzuca rażące uchybienie art. 203 § 4 i 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.c. i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie co do kwoty 58.353,40 zł oraz o przekazanie sprawy w powyższym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu.Sąd Najwyższy przychylił się tak do wniosku rewizji nadzwyczajnej jak i do jej uzasadnienia.Istotnie, zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów prawa.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu, jak o tym świadczy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, umarzając postępowanie w sprawie co do wymienionej wyżej kwoty, pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że została już ona zasądzona od pozwanego Zenona N. w postępowaniu karnym, bo jak wynika z wyroku z dnia 22.V.1970 r. zapadłego w cytowanej wyżej sprawie karnej, pozwany, któremu zawieszono wykonanie kary, został jedynie zobowiązany w trybie art. 75 § 1 ust. 1 k.k. do naprawienia całości szkody wyrządzonej Przedsiębiorstwu Surowców Wtórnych w W. Wprawdzie, jak to wynika z art. 94 § 2 k.p.k., za orzeczenie co do roszczeń majątkowych uważa się również włożony przez Sąd obowiązek naprawienia szkody, jednakże pod warunkiem zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary.W sprawie niniejszej, zgodnie z art. 78 § 2 k.k., zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozwanemu Zenonowi N. jest fakultatywne i zależy od uznania sądu (odmiennie: art. 78 § 1 w związku z art. 75 § 3 k.k.), wobec czego strona powodowa nie może skutecznie realizować swojego roszczenia zawartego w zobowiązaniu cytowanego wyroku Sądu Powiatowego w Wałbrzychu. Skoro więc w obecnym stanie faktycznym zobowiązanie takie nie jest równoznaczne z zasądzeniem tej kwoty i nie stanowi tytułu egzekucyjnego, a realizacja w przyszłości dochodzonego roszczenia na podstawie wyroku karnego jest uzależniona od wykonania warunkowo zawieszonej kary, to zachodzi konieczność rozpoznania sprawy w zakresie zaskarżonym w drodze procesu cywilnego, od czego niesłusznie uchylił się Sąd Wojewódzki, umarzając w tym zakresie postępowanie w sprawie.Na rozprawie w dniu 17.IX.1971 r. przed Sądem Najwyższym pełnomocnik strony powodowej oświadczył, że pozwany nie pokrył nawet części tej szkody.Z powyższych przyczyn zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu z mocy art. 417 § 1 i 422 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 4art. 4 KPCart. 75 § 1 ust. 1 KKart. 94 § 2 KPKart. 78 § 2 KKart. 78 § 1art. 75 § 3 KKart. 417 § 1§ 4§ 1§ 1 ust. 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.