III RN 130/01
Izba Cywilna2002-07-09
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz policji, który utracił powierzony mu radiotelefon podczas pościgu za włamywaczem w trudnych warunkach, dołożył szczególnej staranności wymaganej do ochrony mienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymagania dotyczące szczególnej staranności w ochronie powierzonego mienia należy oceniać z uwzględnieniem rodzaju wykonywanych czynności przez funkcjonariusza. W przypadku pościgu w trudnych warunkach, priorytetem jest bezpieczeństwo i schwytanie przestępcy, a nie ciągłe sprawdzanie stanu powierzonego mienia. Brak możliwości dokładnego wskazania momentu utraty radiotelefonu nie świadczy automatycznie o niedochowaniu należytej staranności.Stan faktyczny
Funkcjonariusz policji Stanisław B. utracił powierzony mu radiotelefon podczas pościgu za włamywaczem. Pościg odbywał się w trudnych warunkach terenowych i w ciemnościach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że utrata radiotelefonu świadczy o niedochowaniu przez funkcjonariusza szczególnej staranności. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 130/01 Wymagania dotyczące szczególnej staranności w ochronie powierzone-go mienia określa się z uwzględnieniem rodzaju czynności wykonywanych przez funkcjonariusza policji (art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej, Dz.U. Nr 40, poz. 247 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2002 r. sprawy ze skargi Stani-sława B. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odpowiedzial-ności za szkody wyrządzone w mieniu Policji, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pre-zesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administra-cyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi Stanisława B. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 28 marca 2000 r. wniósł rewi-zję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2001 r. [...]. Zarzucił mu rażące naruszenie art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej (Dz.U. Nr 40, po. 247 ze zm.) oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, a także art. 27 ust. 1 w związku z art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem Prezesa NSA Sąd rażąco błędnie przyjął, iż skarżący nie dołożył szczególnej staranności w
2 ochronie powierzonego mu mienia (radiotelefonu), utraconego w czasie pościgu za włamywaczem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 5 ust. 2 nieobowiązu-jącego już, ale mającego zastosowanie w sprawie dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej (Dz.U. Nr 40, poz. 247 ze zm.) żołnierz, któremu mienie zostało powierzo-ne, odpowiada za szkodę w tym mieniu, jeżeli nie udowodni, że wynikła ona wskutek okoliczności, którym nie mógł zapobiec mimo dołożenia szczególnej staranności, jakiej wymaga zajmowane przez niego stanowisko służbowe albo rodzaj wykonywa-nej czynności. Niesporne jest, iż skarżący utracił powierzony mu radiotelefon stanowiący wła-sność państwową. Jako do funkcjonariusza Policji przepis ten miał do niego zasto-sowanie. W sprawie ustalono, iż dnia 16 stycznia 1999 r., około godziny 6 rano skar-żący uczestniczył - wraz z innym funkcjonariuszem prowadzącym psa tropiącego - w pościgu za włamywaczem. Pościg odbywał się w ciemnościach, w przeważającej mierze po terenie krzaczastym lub zalesionym. Zakończył się on niepowodzeniem, a po powrocie do miejsca włamania skarżący stwierdził brak radiotelefonu i nie odzy-skał go mimo późniejszych poszukiwań na trasie pościgu. Naczelny Sąd Administra-cyjny stwierdził, iż z faktu, że skarżący nie był w stanie dokładnie podać, gdzie utracił radiotelefon wynika, że nie dołożył należytej staranności w pieczy nad nim. Pogląd ten nie może być zaakceptowany. Zadaniem skarżącego była ochrona zdrowia i ży-cia funkcjonariusza prowadzącego pościg (oraz własnego) i schwytanie włamywa-cza, a nie sprawdzanie, czy ma nadal radiotelefon. Nie można mu czynić zarzutu, iż nie wiedział, kiedy został on utracony. Skarżący był zobowiązany na podstawie art. 5 ust. 2 powołanego dekretu do dołożenia szczególnej staranności w ochronie powie-rzonego mienia, ale zgodnie z tym przepisem miarę tej staranności określa między innymi rodzaj wykonywanej czynności. Czynności wykonywane przez skarżącego polegały na uczestnictwie w prowadzonej w trudnych warunkach akcji pościgowej. W tych warunkach wymagania dotyczące szczególnej staranności w ochronie powie-rzonego mienia są znacznie niższe niż w odniesieniu, na przykład, do magazyniera.
3 Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 78/22 2022-05-06Czy wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby oraz decyzji utrzymującej ten rozkaz stanowi wykonywanie władzy publicznej w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności deliktowej Skarbu Pańs…
- III CZP 91/14 2014-12-03Czy policjantowi przywróconemu do służby przysługuje droga sądowa do dochodzenia roszczenia o utracone korzyści w postaci różnicy pomiędzy uposażeniem, które otrzymałby, gdyby pełnił służbę, a świadczeniem wypłaconym za…
- K 720/50 1950-07-09Czy urzędnik, któremu powierzono troskę o mienie publiczne, jest zobowiązany do podjęcia wszelkich starań w celu zapobieżenia jego utracie lub zniszczeniu, nawet jeśli nie istnieją szczegółowe przepisy administracyjne w…
- I PRN 39/91 1991-05-09Czy funkcjonariusz Policji może dochodzić roszczeń ze stosunku służbowego przed sądem pracy?
- II CR 168/69 1969-06-17Czy zaniedbania dowódcy kompanii podczas wykonywania przez żołnierzy czynności związanych ze zwijaniem linii telefonicznej, które doprowadziły do wypadku żołnierza, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa…
Powołane przepisy
art. 5 ust. 2art. 7art. 8art. 77 § 1art. 80 KPart. 27 ust. 1art. 22art. 39313 KPCart. 10§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy