K 720/50

WyrokIzba Cywilna1950-07-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urzędnik, któremu powierzono troskę o mienie publiczne, jest zobowiązany do podjęcia wszelkich starań w celu zapobieżenia jego utracie lub zniszczeniu, nawet jeśli nie istnieją szczegółowe przepisy administracyjne w tym zakresie?
Ratio decidendi
Obowiązek dbałości o dobro publiczne powierzone pieczy urzędnika wypływa nie tylko z przepisów i zarządzeń administracyjnych, ale także z samego charakteru zajmowanego stanowiska i związanych z nim zadań. Urzędnik, któremu powierzono troskę o całość i bezpieczeństwo mienia publicznego, powinien z własnej inicjatywy i przezorności poczynić wszelkie starania mające na celu zapobieżenie utracie lub zniszczeniu powierzonego mu dobra, nie oglądając się na to, czy przełożony wydał odpowiednie przepisy. Czujność ta jest nakazana w ustroju planowej gospodarki socjalistycznej, gdzie każdy funkcjonariusz publiczny powinien uważać się za współgospodarza majątku publicznego.
Stan faktyczny
Oskarżony, kierownik referatu pracy i płacy, przewoził dużą kwotę pieniędzy przeznaczoną na wypłaty dla pracowników bez asysty Milicji Obywatelskiej. Suma ta została mu zrabowana. Sąd Apelacyjny uniewinnił go, uznając, że zarządzenie o konieczności asysty MO dotyczyło innego etapu pobierania pieniędzy i straciło moc przez niestosowanie. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Sitnicki (sprawozdawca); Sędziowie: M. Dobromęski, J. Dorsz; Prokurator: H. Gacki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza J., osk. z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, od wyroku tegoż Sądu z dnia 3 kwietnia 1950 r., na podstawie art. 395, 403 pkt 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja Prokuratora Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zarzuca obrazę art. 403 pkt 1 i 3 k. p. k. przez uniewinnienie oskarżonego mimo istnienia w przypisanym mu czynie znamion przestępstwa z art. 286 § 1 k. k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Przewód sądowy w pierwszej instancji ustalił, że oskarżony Kazimierz J. jako kierownik referatu pracy i płacy Zakładów Przemysłu X przewoził wraz z drugim urzędnikiem z Narodowego Banku Polskiego w W. do G. większą kwotę pieniężną, przeznaczoną na wypłatę dla pracowników tychże zakładów, bez asysty Milicji Obywatelskiej, przy czym suma ta została mu w drodze zrabowana.Sąd Apelacyjny uniewinnił oskarżonego z zarzutu niedopełnienia przezeń obowiązku należytego zabezpieczenia przewożonego mienia publicznego, wychodząc z założenia, iż zarządzenie Dyrekcji Zakładów z dnia 10.VIII 1948 r., nakazujące przewożenie pieniędzy w asyście M.O., dotyczyło pobierania pieniędzy z Oddziału Narodowego Banku Polskiego w G., nie zaś w W., a nadto, że straciło ono moc przez niestosowanie go w praktyce.Stanowisko powyższe jest błędne. Obowiązek dbałości o dobro publiczne powierzone pieczy urzędnika wypływa nie tylko z wydanych w tym względzie przepisów i zarządzeń administracyjnych, ale także z samego charakteru zajmowanego przez urzędnika stanowiska tudzież z istoty przywiązanych do tego stanowiska zadań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności urzędnika, któremu powierzono troskę o całość i bezpieczeństwo mienia publicznego, jak np. pieniędzy, warsztatów, urządzeń itp. Urzędnik taki powinien z własnej inicjatywy i przezorności poczynić wszelkie starania, mające na celu zapobieżenie utracie lub zniszczeniu powierzonego mu dobra, nie oglądając się na to, czy jego przełożony wydał w tej mierze odpowiednie przepisy, przewidujące możliwość szkody i sposoby jej uniknięcia. Czujność tego rodzaju jest nakazana w ustroju planowej gospodarki socjalistycznej, gdzie każdy funkcjonariusz publiczny powinien się uważać za współgospodarza majątku publicznego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 395art. 403 pkt 1art. 286 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.