III SPP 19/06
Izba Cywilna2006-05-10
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne zakończenie postępowania sądowego przed rozpoznaniem skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza bezprzedmiotowość postępowania wywołanego jej wniesieniem?Ratio decidendi
Prawomocne zakończenie postępowania sądowego przed rozpoznaniem skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki powoduje bezprzedmiotowość postępowania wywołanego tą skargą. Celem skargi na przewlekłość jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości i wymuszenie sprawnego biegu procesowego, a cele te nie mogą być spełnione, gdy postępowanie się zakończyło.Stan faktyczny
Janusz M. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, wskazując, że trwa ono 8 lat. W trakcie rozpoznawania skargi przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny wydał wyrok w sprawie głównej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie w sprawie skargi na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 10 maja 2006 r. III SPP 19/06 Prawomocne zakończenie postępowania sądowego przed rozpoznaniem skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oznacza bezprzedmiotowość postępowa-nia wywołanego jej wniesieniem. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2006 r., z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, skargi Janusza M. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie [...] u m o r z y ł postępowanie. U z a s a d n i e n i e Janusz M. wniósł skargę, domagając się stwierdzenia, iż w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych „M.” w S. [...], w postę-powaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu doszło do przewlekło-ści postępowania. Jako okoliczność uzasadniającą żądanie skarżący podał, iż postę-powanie w przedmiotowej sprawie, prowadzone przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu trwa już 8 lat (w pierwszej instancji proces trwał 7 lat). Jego przewlekłość jest pozba-wiona racjonalnych podstaw, które uzasadniałyby tak długi czas rozpatrywania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie trzeba mieć na względzie, że skarga została wniesiona dnia 14 marca 2006 r., kiedy skarżący wiedział o terminie rozprawy wyznaczonej na 28
2 marca 2006 r. Rozprawa ta odbyła się. Ogłoszenie wyroku odroczono do dnia 12 kwietnia 2006 r., w którym to dniu faktycznie tego dokonano. Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpozna-nia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (ust. 1), przy czym dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnię-cia co do istoty (ust. 2). Oznacza to, iż celem skargi na przewlekłość w toku postę-powania jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją przede wszyst-kim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego. Służy temu zarówno samo stwierdzenie wystąpienia przewlekłości w postępowaniu (art. 12 ust. 2 ustawy), jak i możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). W sytuacji, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie wyżej wymienione cele i funkcje skargi nie mogły już być spełnione. Jeżeli więc celem skargi jest przeciw-działanie przewlekłości w czasie trwania postępowania, wobec wydania przez Sąd drugiej instancji wyroku w dniu 12 kwietnia 2006 r. podczas rozpatrywania tej skargi postępowanie już „nie trwało” i skarga nie mogła przeciwdziałać przewlekłości postę-powania. Pomimo wątpliwości co do zasadności zawieszenia postępowania przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu na blisko 6 lat, Sąd Najwyższy nie mógł jednak rozważać uwzględnienia skargi. Zgodnie bowiem z art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. sąd rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania wydaje po-stanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skargę cofnięto ze skutkiem prawnym lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Wydanie orzeczenia staje się zbędne, jeżeli strona postępowania osiągnęła jego cel (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1987 r., IV SAB 14/86, ONSA 1987 nr 1, poz. 7, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19
3 stycznia 2006 r., III SPP 165/05, dotąd nieopublikowane). Wobec zatem zakończenia postępowania wyrokiem Sądu drugiej instancji wydanym przed rozpoznaniem skargi przez Sąd Najwyższy stwierdzenie orzeczeniem faktu przewlekłości postępowania i ewentualne zasądzenie stosownego odszkodowania stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy w oparciu o przytoczone przepisy orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I NSP 29/21 2021-05-05Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało prawomocnie zakończone przed jej wniesieniem?
- I NSP 191/21 2021-12-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone?
- III SPP 30/06 2006-07-26Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego staje się zbędna, jeśli postępowanie, którego dotyczy, zostało zakończone prawomocnym wyrokiem przed rozpoznaniem skargi przez Sąd Najwyższy?
- I NSP 104/25 2025-05-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone?
- I NSP 72/21 2021-06-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
Powołane przepisy
art. 2art. 12 ust. 2art. 12 ust. 3art. 355 § 1 KPCart. 8 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy