III SW 3/06
Izba Cywilna2006-06-01
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Krystyna Bednarczyk, Józef Iwulski, Roman Kuczyński, Jerzy Kwaśniewski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez komitet wyborczy zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów, nawet w celu uregulowania zaległych zobowiązań, stanowi podstawę do odrzucenia sprawozdania finansowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przez komitet wyborczy zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów, określonego w art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, stanowi obligatoryjną podstawę do odrzucenia sprawozdania finansowego przez Państwową Komisję Wyborczą, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy. Kategoryczne brzmienie przepisu "zabrania się" oznacza, że przyjęcie jakiejkolwiek kwoty przez komitet wyborczy po dniu wyborów, niezależnie od celu, jakim jest uregulowanie zaległych lub bieżących zobowiązań, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem sprawozdania.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe Komitetu Wyborczego [...] z powodu naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, polegającego na pozyskaniu kwoty 6.000 zł po dniu wyborów. Komitet Wyborczy wniósł skargę, argumentując, że środki te pochodziły z Funduszu Wyborczego partii i miały pokryć zaległe zobowiązania finansowe.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę Komitetu Wyborczego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania finansowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SW 3/06 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSN Roman Kuczyński SSN Jerzy Kwaśniewski SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec SSN Andrzej Wróbel w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego […] na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 kwietnia 2006 r., w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2006 r., oddala skargę. U Z A S A D N I E N I E Uchwałą z dnia 3 kwietnia 2006 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie wyborcze Komitetu Wyborczego […] o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych tego Komitetu związanych z udziałem w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 25 września 2005 r., z powodu naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz.
2 499 ze zm.). Państwowa Komisja Wyborcza ustaliła, że Komitet Wyborczy […] pozyskał na cele związane z wyborami środki finansowe w łącznej kwocie 39.520,00 zł, które były zgromadzone na rachunku bankowym. Środki te pochodziły zgodnie z art. 111 ust. 1 Ordynacji wyborczej z rachunku Funduszu Wyborczego partii […] i wpłacone były w formie bezgotówkowej. W dniu 7 października 2005 r. na podstawowy rachunek Komitetu wpłynęła kwota 6.000 zł, która została przyjęta przez Komitet i wydatkowana na cele związane z wyborami. Naruszenie art. 110 Ordynacji wyborczej stanowi przesłankę odrzucenia sprawozdania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a Ordynacji wyborczej. Zgodnie z art. 127 ust. 1 Ordynacji równowartość środków finansowych w kwocie 6.000 zł podlega przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Komitet Wyborczy […] wniósł do Sądu Najwyższego skargę na tę uchwałę i podniósł następujące zarzuty: „Zgadzam się, że w art.110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej jest zakaz pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Nie jest natomiast powiedziane, że przelanie środków z Funduszu Wyborczego Partii na jej Komitet Wyborczy jest zakazane – szczególnie, że środki te zostały pozyskane przez Fundusz Wyborczy (zgodnie ze wszystkimi ustawami) z wpłat dokonanych przez osoby fizyczne długo przed dniem wyborów. Przelanie tych środków zostało dokonane wyłącznie w celach pokrycia zaległości finansowych wynikających z faktur przekazanych Komitetowi tuż przed i po dniu wyborów. Nie chcąc mieć zaległości finansowych na polskiej scenie gospodarczej postanowiliśmy dokonać płatności – wywiązać się z naszych zobowiązań” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej wymienia cztery przypadki, w których Państwowa Komisja Wyborcza odrzuca sprawozdanie komitetu wyborczego. Są to między innymi przypadki pozyskania lub wydatkowania środków komitetu wyborczego z naruszeniem przepisów art. 110 albo limitu określonego w art. 114 ust. 1 i 2 (lit. a) i przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycznej środków finansowych pochodzących z innego źródła niż Fundusz Wyborczy tej partii (lit.d). Ten ostatni przypadek dotyczy naruszenia art. 111 ust. 1 Ordynacji wyborczej, który stanowi, że środki finansowe komitetu wyborczego partii politycznej mogą pochodzić jedynie z Funduszu Wyborczego tej partii. Komitet wyborczy partii politycznej w
3 przeciwieństwie do innych komitetów nie może pozyskiwać środków z innych źródeł niż Fundusz Wyborczy partii. Podstawą odrzucenia skargi nie było naruszenie przepisu art. 111 ust. 1 (art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. d) zatem zarzut, że środki zostały pozyskane zgodnie z przepisami, nie pozostaje w związku z treścią uchwały. Sprawozdanie zostało odrzucone na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit a) wobec naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1. Przepis ten stanowi, że zabrania się pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Zakaz pozyskiwania środków po dniu wyborów dotyczy środków pochodzących ze źródeł legalnych, gdyż ustawa w innych przepisach zakazuje pozyskiwania środków z innych źródeł, niezależnie od tego czy środki te zostały uzyskane przed wyborami czy po wyborach. W przypadku komitetu wyborczego partii politycznej jedynym legalnym źródłem pozyskiwania środków jest Fundusz Wyborczy partii. Omawiany przepis zakazuje takiemu komitetowi pozyskiwania środków z Funduszu Wyborczego partii po dniu wyborów. Kategoryczne brzmienie tego przepisu z użyciem sformułowania „zabrania się” oznacza, że jego naruszeniem jest przyjęcie jakiejkolwiek kwoty przez komitet wyborczy po dniu wyborów, niezależnie od tego, na jakie cele potrzebne były środki finansowe. W związku z tym konieczność uregulowania zaległych i bieżących zobowiązań nie usprawiedliwia naruszenia przepisu. Skutkiem tego naruszenia musiało być odrzucenie sprawozdania. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2002 r. III SW 4/02 (OSNP 2003 nr 4, poz. 81) stwierdzając, że Państwowa Komisja Wyborcza jest zobowiązana do odrzucenia sprawozdania wyborczego w razie naruszenia przez komitet wyborczy art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej niezależnie od przyczyny tego naruszenia (art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a). Podzielając ten pogląd, należy uznać, że zaistniała podstawa do odrzucenia sprawozdania. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze Sąd Najwyższy na podstawie art. 123 ust. 2 Ordynacji wyborczej oddalił skargę.
Powiązane orzeczenia
- III SW 5/05 2005-05-18Czy pozyskiwanie środków finansowych przez komitet wyborczy po dniu wyborów, bez względu na cel ich wydatkowania, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej, skutkujące odrzuceniem sprawozdania finansowego?
- III SW 8/06 2006-06-01Czy Państwowa Komisja Wyborcza ma obowiązek odrzucić sprawozdanie wyborcze komitetu wyborczego, jeśli stwierdzi naruszenie zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów?
- III SW 5/06 2006-06-01Czy naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących pozyskiwania środków finansowych przez komitet wyborczy partii politycznej, w tym zaciągnięcie kredytu bankowego bezpośrednio przez komitet lub pozyskanie środków…
- III SW 4/05 2005-05-18Czy przyjęcie przez komitet wyborczy jakiejkolwiek kwoty pieniężnej po dniu wyborów, niezależnie od okoliczności, stanowi naruszenie art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, skutkujące odrzuceniem sprawozdania finansow…
- III SW 1/12 2012-03-21Czy przyjęcie przez komitet wyborczy środków finansowych wpłaconych po dniu wyborów lub w formie niedozwolonej przez przepisy Ordynacji wyborczej, a następnie wydatkowanie ich na cele wyborcze, stanowi podstawę do odrzuc…
Powołane przepisy
art. 110 ust. 4art. 111 ust. 1art. 110art. 122 ust. 1art. 127 ust. 1art.110 ust. 4art. 114 ust. 1art. 123 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy