III SW 3/06

Izba Cywilna2006-06-01

Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Krystyna Bednarczyk, Józef Iwulski, Roman Kuczyński, Jerzy Kwaśniewski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Andrzej Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez komitet wyborczy zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów, nawet w celu uregulowania zaległych zobowiązań, stanowi podstawę do odrzucenia sprawozdania finansowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przez komitet wyborczy zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów, określonego w art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, stanowi obligatoryjną podstawę do odrzucenia sprawozdania finansowego przez Państwową Komisję Wyborczą, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy. Kategoryczne brzmienie przepisu "zabrania się" oznacza, że przyjęcie jakiejkolwiek kwoty przez komitet wyborczy po dniu wyborów, niezależnie od celu, jakim jest uregulowanie zaległych lub bieżących zobowiązań, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem sprawozdania.
Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe Komitetu Wyborczego [...] z powodu naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, polegającego na pozyskaniu kwoty 6.000 zł po dniu wyborów. Komitet Wyborczy wniósł skargę, argumentując, że środki te pochodziły z Funduszu Wyborczego partii i miały pokryć zaległe zobowiązania finansowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę Komitetu Wyborczego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania finansowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SW 3/06 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSN Roman Kuczyński SSN Jerzy Kwaśniewski SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec SSN Andrzej Wróbel w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego […] na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 kwietnia 2006 r., w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2006 r., oddala skargę. U Z A S A D N I E N I E Uchwałą z dnia 3 kwietnia 2006 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie wyborcze Komitetu Wyborczego […] o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych tego Komitetu związanych z udziałem w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 25 września 2005 r., z powodu naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 2 499 ze zm.). Państwowa Komisja Wyborcza ustaliła, że Komitet Wyborczy […] pozyskał na cele związane z wyborami środki finansowe w łącznej kwocie 39.520,00 zł, które były zgromadzone na rachunku bankowym. Środki te pochodziły zgodnie z art. 111 ust. 1 Ordynacji wyborczej z rachunku Funduszu Wyborczego partii […] i wpłacone były w formie bezgotówkowej. W dniu 7 października 2005 r. na podstawowy rachunek Komitetu wpłynęła kwota 6.000 zł, która została przyjęta przez Komitet i wydatkowana na cele związane z wyborami. Naruszenie art. 110 Ordynacji wyborczej stanowi przesłankę odrzucenia sprawozdania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a Ordynacji wyborczej. Zgodnie z art. 127 ust. 1 Ordynacji równowartość środków finansowych w kwocie 6.000 zł podlega przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Komitet Wyborczy […] wniósł do Sądu Najwyższego skargę na tę uchwałę i podniósł następujące zarzuty: „Zgadzam się, że w art.110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej jest zakaz pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Nie jest natomiast powiedziane, że przelanie środków z Funduszu Wyborczego Partii na jej Komitet Wyborczy jest zakazane – szczególnie, że środki te zostały pozyskane przez Fundusz Wyborczy (zgodnie ze wszystkimi ustawami) z wpłat dokonanych przez osoby fizyczne długo przed dniem wyborów. Przelanie tych środków zostało dokonane wyłącznie w celach pokrycia zaległości finansowych wynikających z faktur przekazanych Komitetowi tuż przed i po dniu wyborów. Nie chcąc mieć zaległości finansowych na polskiej scenie gospodarczej postanowiliśmy dokonać płatności – wywiązać się z naszych zobowiązań” Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej wymienia cztery przypadki, w których Państwowa Komisja Wyborcza odrzuca sprawozdanie komitetu wyborczego. Są to między innymi przypadki pozyskania lub wydatkowania środków komitetu wyborczego z naruszeniem przepisów art. 110 albo limitu określonego w art. 114 ust. 1 i 2 (lit. a) i przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycznej środków finansowych pochodzących z innego źródła niż Fundusz Wyborczy tej partii (lit.d). Ten ostatni przypadek dotyczy naruszenia art. 111 ust. 1 Ordynacji wyborczej, który stanowi, że środki finansowe komitetu wyborczego partii politycznej mogą pochodzić jedynie z Funduszu Wyborczego tej partii. Komitet wyborczy partii politycznej w 3 przeciwieństwie do innych komitetów nie może pozyskiwać środków z innych źródeł niż Fundusz Wyborczy partii. Podstawą odrzucenia skargi nie było naruszenie przepisu art. 111 ust. 1 (art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. d) zatem zarzut, że środki zostały pozyskane zgodnie z przepisami, nie pozostaje w związku z treścią uchwały. Sprawozdanie zostało odrzucone na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit a) wobec naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1. Przepis ten stanowi, że zabrania się pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Zakaz pozyskiwania środków po dniu wyborów dotyczy środków pochodzących ze źródeł legalnych, gdyż ustawa w innych przepisach zakazuje pozyskiwania środków z innych źródeł, niezależnie od tego czy środki te zostały uzyskane przed wyborami czy po wyborach. W przypadku komitetu wyborczego partii politycznej jedynym legalnym źródłem pozyskiwania środków jest Fundusz Wyborczy partii. Omawiany przepis zakazuje takiemu komitetowi pozyskiwania środków z Funduszu Wyborczego partii po dniu wyborów. Kategoryczne brzmienie tego przepisu z użyciem sformułowania „zabrania się” oznacza, że jego naruszeniem jest przyjęcie jakiejkolwiek kwoty przez komitet wyborczy po dniu wyborów, niezależnie od tego, na jakie cele potrzebne były środki finansowe. W związku z tym konieczność uregulowania zaległych i bieżących zobowiązań nie usprawiedliwia naruszenia przepisu. Skutkiem tego naruszenia musiało być odrzucenie sprawozdania. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2002 r. III SW 4/02 (OSNP 2003 nr 4, poz. 81) stwierdzając, że Państwowa Komisja Wyborcza jest zobowiązana do odrzucenia sprawozdania wyborczego w razie naruszenia przez komitet wyborczy art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej niezależnie od przyczyny tego naruszenia (art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a). Podzielając ten pogląd, należy uznać, że zaistniała podstawa do odrzucenia sprawozdania. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych w skardze Sąd Najwyższy na podstawie art. 123 ust. 2 Ordynacji wyborczej oddalił skargę.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 110 ust. 4art. 111 ust. 1art. 110art. 122 ust. 1art. 127 ust. 1art.110 ust. 4art. 114 ust. 1art. 123 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy