III URN 2/76
WyrokIzba Cywilna1976-02-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powikłania zdrowotne powstałe w trakcie leczenia szpitalnego następstw wypadku przy pracy, w tym wirusowe zapalenie wątroby, powinny być uwzględnione przy ustalaniu prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powikłania powstałe w czasie leczenia szpitalnego następstw wypadku przy pracy, które są niekorzystnymi i niezamierzonymi skutkami wystąpiły w ramach prawidłowych czynności terapeutycznych, powinny być uwzględnione przy ustalaniu prawa do renty inwalidzkiej. W szczególności, wirusowe zapalenie wątroby, które wystąpiło u wnioskodawcy w okresie leczenia szpitalnego następstw wypadku, mogło być traktowane jako towarzyszące powikłanie w rozumieniu przepisów, co wymagało ponownego rozważenia sprawy przez sąd niższej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległ w 1972 r. Organ rentowy przyznał mu rentę z ogólnego stanu zdrowia, odmawiając renty wypadkowej. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawcy rentę inwalidzką w trzeciej grupie z przyczyn wypadku przy pracy, uznając, że następstwa urazu znacząco ograniczają jego zdolność do pracy. Sąd ten nie uwzględnił jednak zapalenia wątroby jako przyczyny wypadkowej. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Szczurzewski. Sędziowie: E. Berutowicz (sprawozdawca), W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stanisława B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od orzeczenia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 26 maja 1975 r.uchylił zaskarżony wyrok w części nie uwzględniającej żądania wnioskodawcy przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy i sprawę w tym zakresie przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległ w dniu 13.XII.1972 r.Organ rentowy decyzją z dnia 30.I.1975 r. przyznał wnioskodawcy rentę inwalidzką w drugiej grupie inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, ponieważ orzeczeniami Obwodowej i Wojewódzkiej KIZ stwierdzono: przewlekłe zapalenie wątroby po przebytej żółtaczce zakaźnej, stan po operacyjnym usunięciu śledziony i resekcji lewego szczytu płucnego oraz zrostów opłucnowych lewostronnych.Decyzją zaś z dnia 11.II.1975 r. odmówiono wnioskodawcy renty inwalidzkiej wypadkowej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26.V.1975 r. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 11.II.1975 r. i przyznał Stanisławowi B. prawo do renty inwalidzkiej w trzeciej grupie inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy od dnia 29.VIII.1974 r. Okręgowy Sąd na podstawie opinii biegłych ustalił, iż następstwa przebytego urazu, tj. uszkodzenie śledziony z następowym jej usunięciem oraz retrakcja lewej połowy klatki piersiowej i resekcja górnego segmentu płuca lewego, w znacznym stopniu ograniczają zdolność do pracy i zarobkowania odwołującego się i dlatego kwalifikuje się do III grupy inwalidów z przyczyn wypadku przy pracy. Zapalenie wątroby z upośledzeniem jej funkcji kwalifikuje odwołującego się do drugiej grupy inwalidów, ale z przyczyn ogólnych, a nie w związku z wypadkiem.Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w rewizji nadzwyczajnej zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie istotnych przepisów prawa procesowego oraz materialnego i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku, jak również decyzji organu rentowego i przyznanie wnioskodawcy renty inwalidzkiej według drugiej grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy od dnia 29.VIII.1974 r., ewentualnie uchylenie wyroku w części nie uwzględniającej roszczenia o rentę inwalidzką drugiej grupy w związku z wypadkiem przy pracy i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie niesporne jest, że wnioskodawca w dniu 13.XII.1972 r. uległ wypadkowi przy pracy.Z wybranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że następstwa tego wypadku były bardzo poważne. Z tej też tylko przyczyny był on poddany długotrwałemu leczeniu szpitalnemu, w czasie którego dokonano u wnioskodawcy usunięcia śledziony, retrakcji lewej połowy klatki piersiowej oraz resekcji górnego segmentu lewego płuca. Konieczność tych zabiegów operacyjnych była spowodowana wyłącznie następstwami wymienionego wyżej wypadku przy pracy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje na to, że w okresie leczenia szpitalnego następstw wymienionego wypadku, wnioskodawca uległ wirusowemu zakażeniu wątroby. Zachodziła więc potrzeba wyjaśnienia i rozważenia, czy to wirusowe zakażenie, które - jak wynika z akt sprawy - wystąpiło u wnioskodawcy w okresie jego długotrwałego leczenia szpitalnego następstw wypadku przy pracy, jest towarzyszącym powikłaniem w rozumieniu § 3 ust. 2 zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 października 1968 r. (M.P. Nr 49, poz. 343, sprost. M.P. z 1969 r. Nr 37, poz. 310) w sprawie szczegółowych zasad ustalania trwałego uszczerbku na zdrowiu (...).Zgodnie bowiem z tym przepisem dla określenia stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu uwzględnia się nie tylko bezpośrednie następstwa doznanego urazu na skutek wypadku przy pracy, ale także i towarzyszące powikłania; o podobnej treści jest także przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych i Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 listopada 1975 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 199) obowiązującego od dnia 1.I.1976 r.Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z rażącym naruszeniem przepisów procesowych nie rozważył sprawy we wskazanym wyżej kierunku.W świetle zaś powyższych rozważań stwierdzić należy, że do powikłań, powstałych w czasie leczenia szpitalnego następstw wypadku, należy zaliczyć te niekorzystne dla zdrowia poszkodowanego i niezamierzone skutki, które wystąpiły w ramach prawidłowych czynności terapeutycznych.Biegli - jak wynika z treści ich opinii - uznali wprawdzie stwierdzone u wnioskodawcy następstwa wirusowego zapalenia wątroby jako chorobę samoistną, ale opinia ich w tym względzie nasuwa poważne wątpliwości, a zwłaszcza wobec braku uzasadnienia tegoż stanowiska. Poza tym z opinii biegłych nie wynika, czy tę kwestię ocenili oni w świetle wskazanego wyżej przepisu zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 października 1968 r. Z opinii tej nie wynika również, by biegli ci dysponowali całym dostępnym materiałem dowodowym, a w szczególności dowodami (historie choroby) z leczenia szpitalnego wnioskodawcy. Nadto w zespole biegłych nie było specjalisty z zakresu chorób zakaźnych.Słusznie więc Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zarzuca w rewizji nadzwyczajnej, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z rażącym naruszeniem przepisów procesowych nie wyjaśnił sprawy do stanowczego rozstrzygnięcia.Usprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia interesu PRL, gdyż na skutek niewyjaśnienia sprawy odmówiono wnioskodawcy należnej mu renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy we właściwej wysokości.Z tych to względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 275 k.p. i art. 83 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych - orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UKN 290/99 2000-01-12Czy nasilenie dotychczasowych dolegliwości ubezpieczonego w związku z wypadkiem przy pracy i ograniczenie zachowanej zdolności do pracy może uzasadniać przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, która miałaby chara…
- II URN 23/96 1996-09-05Czy dopuszczalne jest ustalenie przez sąd, na podstawie opinii biegłych, czy wnioskodawca jest w dalszym ciągu inwalidą z ogólnego stanu zdrowia, nawet jeśli inwalidztwo to zostało uprzednio stwierdzone i nie było kwesti…
- I PR 53/72 1972-03-05Czy pracownikowi, który przed wypadkiem przy pracy był już ograniczony w zdolności zarobkowej z powodu chorób samoistnych, przysługuje renta uzupełniająca obliczona na podstawie wynagrodzenia pobieranego w ostatnim okres…
- III PR 141/77 1977-10-24Czy osoba uprawniona do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy, której renta podlegała podwyższeniu na podstawie ustawy z dnia 31 marca 1977 r., może dochodzić od zakładu pracy roszczeń z tytułu uszczerbku na zdr…
- II UKN 305/99 2000-01-12Czy świadczeniami z tytułu wypadków przy pracy objęte są także następstwa niezdolności do pracy pozostające w bezpośrednim związku ze skutkiem nagłego urazu zewnętrznego, wynikające z pogłębienia lub przyśpieszenia objaw…
Powołane przepisy
art. 422 § 2 KPCart. 275 KPart. 83§ 3 ust. 2§ 9 ust. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.