III URN 41/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Graban. Sędziowie: A. Szczurzewski (sprawozdawca), S. Rejman, F. Szczepański, W. Glabisz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi Zbigniewa B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. o rentę starczą, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 czerwca 1966 r.,oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneZbigniew B., urodzony 2 kwietnia 1889 r. (były sędzia), został z dniem 31 grudnia 1953 r. przeniesiony w stan spoczynku. W związku z tym przyznano mu od 1 stycznia 1954 r. zaopatrzenie emerytalne na podstawie ustawy z dnia 11.XII.1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów państwowych i zawodowych wojskowych.Na podstawie art. 87 dekretu z dnia 25.VI.1954 r. o. p.z.e. (jedn. tekst: Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) organ rentowy w W. przyznał skarżącemu od dnia 1 lipca 1958 r. - zamiast pobieranego zaopatrzenia emerytalnego - rentę starczą z cyt. dekretu, zawieszając jednocześnie jej wypłatę, gdyż skarżący z tytułu pracy w zespole adwokackim, którego jest członkiem od 1 lutego 1954 r., osiągał dochód powodujący zawieszenie prawa do renty. W dniu 13.VII.1964 r. skarżący zgłosił wniosek o ponowne ustalenie renty starczej, powołując się przy tym na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 marca 1964 r. w sprawie ubezpieczenia społecznego adwokatów-członków zespołów adwokackich i ich rodzin (Dz. U. Nr 10, poz. 62).Organ rentowy w W. decyzją z dnia 13.X.1964 r. oddalił roszczenie skarżącego, ponieważ - zdaniem tego organu - skarżący nie spełnił warunków określonych art. 32 dekretu o p.z.e., tj. nie przebył w zatrudnieniu co najmniej 3 lat od dnia przyznania renty starczej, gdyż praca w zespole adwokackim do dnia 31.XII.1963 r. jest w myśl § 3 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów okresem zaliczalnym do okresów zatrudnienia. Decyzja ta została zatwierdzona orzeczeniem Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 4.III.1965 r., a orzeczenie to zostało potem zatwierdzone wyrokiem Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 28.IX.1965 r.Rewizja skarżącego od wyroku Okręgowego Sądu została oddalona wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7.VI.1966 r.W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Trybunału oraz wyroku Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 28.IX.1965 r. i o przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest nieuzasadniona.Przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1963 r. o ustroju adwokatury (Dz. U. Nr 57, poz. 309) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 marca 1964 r. w sprawie ubezpieczenia społecznego adwokatów-członków zespołów adwokackich i ich rodzin (Dz. U. Nr. 10, poz. 62) nie tworzą - wbrew zawartym w rewizji nadzwyczajnej wywodom - odrębnego systemu emerytalnego dla adwokatów-członków zespołów adwokackich i ich rodzin. Z mocy tych przepisów adwokaci na równi z pracownikami uprawnieni są do świadczeń rentowych określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, co wyraźnie wynika z art. 77 cyt. ustawy oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.III.1964 r.Według art. 77 ustawy o ustroju adwokatury adwokaci-członkowie zespołów adwokackich mają na równi z pracownikami prawo do świadczeń z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, z ubezpieczenia rodzinnego oraz z powszechnego zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich rodzin, przy czym przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości pracę w zespołach adwokackich po wejściu w życie tej ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 1964 r., traktuje się na równi z zatrudnieniem, a wynagrodzenie z tego tytułu na równi z wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia.Według zaś § 1 cyt. wyżej rozporządzenia, do adwokatów-członków zespołów adwokackich oraz ich rodzin stosuje się przepisy o ubezpieczeniu na wypadek choroby i macierzyństwa, o ubezpieczeniu rodzinnym oraz o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.Treść tych przepisów jest więc jednoznaczna w tym sensie, że przewidziane tymi przepisami renty dla adwokatów są rentami określonymi w dekrecie o p.z.e.Wyrażony w rewizji nadzwyczajnej pogląd nie znajduje także uzasadnienia w treści przepisu art. 15 dekretu o p.z.e., gdyż przepis ten jedynie reguluje kwestie wypłaty świadczeń rentowych w razie zbiegu prawa dla dwóch lub więcej rent. W jakich zaś wypadkach dana osoba może nabyć prawo do dwóch lub więcej rent - określają inne przepisy. Jeśli zaś chodzi o przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, to nie przewidują one możliwości nabycia uprawnień do dwóch lub więcej rent starczych określonych dekretem o p.z.e.Zbieg prawa do rent starczych może zachodzić tylko wówczas, gdy dana osoba nabyła uprawnienia do takiego świadczenia na podstawie odrębnych systemów emerytalnych, np. na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników (ustawa z dnia 28.V.1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin) oraz na podstawie dekretu o p.z.e. Ponieważ, jak wyżej wykazano, adwokaci-członkowie zespołów adwokackich mogą nabyć prawo jedynie do renty starczej określonej dekretem o p.z.e., przeto nie można zasadnie twierdzić, że adwokat-członek zespołu adwokackiego, który ma już przyznaną rentę starczą z dekretu o p.z.e. z tytułu zatrudnienia jako pracownik, może także nabyć prawo do odrębnej renty starczej z tytułu pracy w zespole adwokackim. Skoro więc niesporne jest, że skarżącemu przyznano w lipcu 1958 r. rentę starczą z dekretu o p.z.e., to jego roszczenie o przyznanie mu odrębnej renty starczej z tytułu pracy w charakterze adwokata w zespole adwokackim jest pozbawione podstaw prawnych.W myśl art. 17 i 32 dekretu o p.z.e. renta starcza - gdy pracownik po jej przyznaniu nadal pozostawał w zatrudnieniu - może być jedynie ponownie przeliczona, jeżeli dany pracownik przebył w zatrudnieniu po przyznaniu renty co najmniej 3 lata. Skarżący w chwili zgłoszenia roszczenia nie miał spełnionych tych warunków i dlatego jego renta nie mogła być ponownie przeliczona na podstawie zarobków osiąganych w zespole adwokackim. W myśl bowiem § 3 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów praca adwokata w zespole adwokackim przed 1 stycznia 1964 r. nie jest zatrudnieniem w rozumieniu art. 7 dekretu o p.z.e., lecz tylko okresem zaliczalnym do okresów zatrudnienia (art. 8 dekretu).Z powyższych względów rewizja nadzwyczajna, jako nieuzasadniona, podlega z mocy art. 421 § 1 k.p.c. oddaleniu.