IV CNP 46/17

Izba Cywilna2018-04-16

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty sądowe i koszty procesu zasądzone w postanowieniu o charakterze incydentalnym, które nie kończy postępowania w sprawie, mogą stanowić szkodę uzasadniającą wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że koszty sądowe i koszty procesu zasądzone w postanowieniu o charakterze incydentalnym, które nie kończy postępowania w sprawie, nie stanowią szkody w rozumieniu przepisów uzasadniających wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Brak spełnienia wymogu uprawdopodobnienia szkody, zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Z., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w H. dotyczące podziału majątku wspólnego. Jako szkodę wskazała poniesione koszty sądowe oraz koszty postępowania zasądzone na rzecz uczestnika. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawczyni o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Z.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 46/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie ze skargi wnioskodawczyni o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt I Ca […]/15, w sprawie z wniosku N.G. przy uczestnictwie K.K. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2018 r., odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Z. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w H. z dnia 1 kwietnia 2015 r., którym Sąd ten ustalił, że w skład majątku wspólnego stron wchodzi prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. i dokonał podziału tego majątku przyznając wnioskodawczyni to prawo oraz zasądzając na rzecz uczestnika tytułem spłaty kwotę 12 350 zł, w ten sposób, że wniosek oddalił i rozstrzygnął o kosztach postępowania w obu instancjach. W skardze wnioskodawczyni wniosła o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego postanowienia z prawem w punkcie pierwszym i drugim na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c. Zarzuciła naruszenie art. 247 k.p.c. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.c., 31 § 1 k.r.o. i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. 1920 r., Nr 31, poz.178). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w postępowaniu nieprocesowym określa art. 5192 § 1 i 2 k.p.c., a więc powołanie przez skarżącą jako podstawy skargi art. 4241 § 1 k.p.c. nie jest prawidłowe. Przesłanki skargi w obu przepisach zostały unormowane w sposób tożsamy, z tym że w postępowaniu nieprocesowym można zaskarżyć tylko prawomocne postanowienie co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Poza wykazaniem przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 5191 § 1 k.p.c., skarżący jest zobowiązany do wykazania wymogów określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. stosowanym odpowiednio przez art. 13 § 2 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem w jakiej części zostało zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie 3 zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, uchybienie tym wymaganiom nie podlega sanowaniu, zaś brak któregokolwiek z elementów skutkuje odrzuceniem skargi a limine (art. 4248 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wymagania te powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto iż każde z nich ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, z dnia 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12, nie publ.). Nie ma podstaw do przyjęcia, że zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., który nakłada na skarżącą obowiązek uprawdopodobnienia szkody, wyrządzonej przez wydanie postanowienia, którego skarga dotyczy. Niezbędne jest bowiem dokonanie wyodrębnionego wywodu i uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody ze wskazaniem, że już nastąpiła oraz określeniem czasu jej wystąpienia, zakresu, rozmiaru oraz wykazaniem istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zaskarżonym orzeczeniem. Skarżąca jako poniesioną szkodę wskazała kwotę 6 717 zł, na którą składają się koszty sądowe w kwocie 1200 zł oraz koszty postępowania za pierwszą i drugą instancję zasądzone na rzecz uczestnika w kwotach 4317 zł i 1200 zł. Skarga przysługuje od prawomocnych postanowień co do istoty sprawy sądu drugiej instancji, natomiast postanowienie o kosztach sądowych i kosztach procesu ma byt samodzielny i chociaż pozostaje w związku z postanowieniem w przedmiocie podziału majątku wspólnego, to należy do kategorii postanowień incydentalnych, których podstawę stanowi art. 108 § 1 w zw. z art. 520 k.p.c. oraz przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia w przedmiocie kosztów jest zażalenie (art. 394 § 1 pkt 9, art. 3942 § 1 k.p.c.) a nie apelacja, co potwierdza, że nie ma ono charakteru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W rezultacie uiszczone przez stronę koszty sądowe i koszty procesu, nie stanowią szkody w rozumieniu art. 5192 § 1 i 2 w zw. z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. uzasadniającej wniesienia skargi 4 o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2008 r., III CNP 46/06, nie publ., z dnia 27 marca 2015 r., I CNP 43/14, nie publ.). Brak spełnienia w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 4248 § 1 k.p.c.). aj a.ł.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 247 KPCart. 58 § 1art. 6 ust. 1art. 5192 § 1art. 5191 § 1 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 108 § 1art. 520 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy