IV CNP 71/08

Izba Cywilna2008-11-25

Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być podstawą do kwestionowania rozstrzygnięcia o kosztach procesu, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wynikającej z tego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że skarżące nie uprawdopodobniły szkody w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżące błędnie wskazały jako podstawę szkody część wyroku dotyczącej kosztów procesu, podczas gdy ich roszczenie o zwrot kosztów zostało oddalone w innej części orzeczenia. Ponadto, zarzucane błędy rachunkowe powinny być korygowane w trybie art. 350 § 1 k.p.c., a nie poprzez skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Pozwane wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Skarżące zarzuciły, że zaskarżone orzeczenie o kosztach procesu zostało wydane z naruszeniem przepisów k.p.c. i wyrządziło im szkodę w postaci zawyżonych kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych na rzecz powoda. Pozwane twierdziły, że nie uwzględniono ich wygranej częściowo w sporze i błędnie wyliczono koszty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę pozwanych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 71/08 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi pozwanych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), w sprawie z powództwa M. T. przeciwko E. Ż. i A. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Pozwane E. Ż. i A. S. wniosły skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 października 2007 r., którym zmieniony został wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 października 2006 r. Zaskarżeniem objęta została część wyroku, ujęta w jego punkcie I, w zakresie utrzymanych w mocy kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych od pozwanych na rzecz powoda, w wysokości 4.112,55 zł. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zapadło w wyniku częściowego uwzględnienia apelacji pozwanych – uwzględnione przez Sąd I instancji roszczenie (pierwotnie przyznane powodowi w nakazie zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym) Sąd II instancji uznał za uzasadnione jedynie w 43%, wobec czego obniżył zakres, w jakim nakaz zapłaty utrzymany został w mocy do 75.431,33 zł z ustawowymi odsetkami oraz do kwoty 4.785 zł tytułem kosztów postępowania należnych powodowi, w pozostałym zakresie nakaz ten został uchylony, a powództwo oddalone. 2 Sąd Apelacyjny w punkcie II wyroku oddalił apelację pozwanych w pozostałym zakresie, odrzucił zażalenie powoda oraz zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu za instancję odwoławczą. W skardze pozwane zarzuciły, że wydanie zaskarżonego orzeczenia o kosztach nastąpiło z w wyniku naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 100 k.p.c. i 98 § 3 k.p.c., jest ono sprzeczne z art. 100 k.p.c. i wyrządziło im szkodę polegająca na konieczności zwrócenia powodowi kosztów procesu zawyżonych o 4.625,85 zł w stosunku do należnych. Zawyżenie nastąpiło w wyniku błędnego wyliczenia matematycznego części kosztów należnych powodowi oraz na skutek nieuwzględnienia przez Sąd II instancji wzajemnych kosztów poniesionych przez powódki, które wygrały spór w 57% i w takiej części powinny uzyskać ich zwrot. Na dowód poniesionej szkody przedłożyły dowód przekazania powodowi łącznie kwoty 118.635,10 zł. Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga ta dotyczy. Warunek ten jest spełniony jedynie wówczas, gdy strona skarżąca złoży oświadczenie, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskaże rodzaj i rozmiar tej szkody, a ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające jej twierdzenie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ.; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr 1, poz. 16, z 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.). Skarga pozwanych nie wypełnia tych warunków, a w konsekwencji nie czyni zadość wymaganiu ustanowionemu w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżące za niezgodne z prawem orzeczenie, które wyrządziło im szkodę, uznały rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania nakazowego w części obejmującej kwotę 4.112,55 zł, twierdząc, że o tą sumę została zawyżona należność przyznana powodowi. Jednak wskazywane przez nie źródło tak określonej szkody, w postaci nieuwzględnienia przez Sąd II instancji zawartego w apelacji wniosku pozwanych o przyznanie im kosztów postępowania przed Sądem I instancji, mieści się w zupełnie innej części orzeczenia Sądu Apelacyjnego – konkretnie w punkcie II, oddalającym apelacje pozwanych w pozostałym zakresie. Tego orzeczenia pozwane jednak nie skarżą. Skompensowanie kosztów stron jest czynnością techniczną, stanowiącą konsekwencję uwzględnienia wzajemnie przysługujących stronom należności z tytułu 3 kosztów. Jeżeli jednak wniosek jednej ze stron o zasądzenie kosztów nie został uwzględniony, to orzeczenie o tym nie mieści się w sposób dorozumiany w postanowieniu przyznającym należne koszty drugiej stronie, lecz w rozstrzygnięciu odmawiającym uwzględnienia żądań strony, której kosztów nie przyznano. Dlatego też skarżące przedłożonymi dowodami nie wykazały ani nie uprawdopodobniły faktu poniesienia szkody w wyniku wydania orzeczenia, które zaskarżyły skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. To orzeczenie bowiem nie wyrządziło im szkody w postaci nieotrzymania zwrotu części kosztów procesu. Pozwane podnoszą wprawdzie, że kwota kosztów należnych powodowi została zawyżona o 513,30 zł w wyniku błędów w obliczeniach, jednak naprawieniu tego rodzaju usterek orzeczenia służy tryb prostowania błędów rachunkowych, przewidziany w art. 350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., wyłączający w zakresie, w jakim może być zastosowany, dopuszczalność zgłoszenia skargi z art. 4241 k.p.c. Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 100 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 350 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 4241 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 3§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy