IV CO 164/21
Izba Cywilna2021-09-17
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania stron nie zostały dostatecznie ustalone?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do wytoczenia powództwa, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej z uwagi na niewystarczająco ustalone okoliczności sprawy. W przypadku sprawy o rozwód, właściwość miejscową ustala się na podstawie art. 41 k.p.c., a Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c. jedynie wtedy, gdy ustalenie tej właściwości jest niemożliwe na podstawie przepisów kodeksu i okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o rozwód. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ponieważ nie można było ustalić właściwości miejscowej. Z orzeczenia zagranicznego wynikało, że miejsce zamieszkania pozwanego było nieznane, a strony miały oddzielnie mieszkać, z przyznaniem mieszkania powódce. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te nie zostały dostatecznie ustalone.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 164/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Z. akt sygn. I C […] z postanowieniem z dnia 22 marca 2021 r., w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa K. K. przeciwko X. K. o rozwód odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Pozwem z 4 marca 2021 r. Powódka K. K. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko K. K.. Postanowieniem z 22 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.
2 W sprawie głównej (o rozwód) właściwość miejscową (wyłączną) należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, wówczas, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały dostatecznie ustalone, to zaś skutkowało odmową oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo na podstawie art. 45 k.p.c. Z treści bowiem dołączonego do akt sprawy orzeczenia Trybunału Okręgowego J. B. S. z 20 listopada 2020 r. [k. 11, tłumaczenie k. 17] wynika, że miejsce zamieszkania K. K. pozostawało nieznane, a ponadto, że strony są zobowiązane do oddzielnego mieszkania na czas nieokreślony oraz mieszkanie w miejscowości S. został przyznane Powódce. Oznacza to, iż Sąd meriti obowiązany jest ustalić, czy okoliczności powyższe uległy zmianie wobec faktu, iż Powódka podała jako miejsce zamieszkania Pozwanego to, pod którym na mocy w/w orzeczenia Trybunału Okręgowego zamieszkiwać nie powinien, a tym samym potwierdzić bądź wykluczyć aktualność przesłanek z art. 41 względnie art. 45 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.
3 jw
Powiązane orzeczenia
- I CO 21/18 2018-03-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 1254/22 2023-02-27Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania powództwa o rozwód, gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania stron, ale istnieje możliwość ustalenia miejsca zwykłego pobytu?
- I CO 77/20 2020-07-02Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 917/24 2024-12-05Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 17/18 2018-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPCart. 45 § 1 KPCart. 41§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy