IV CO 82/20
Izba Cywilna2020-05-21
Skład orzekający: Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy sędzia złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a wnioskodawca nie uprawdopodobnił wskazanych przyczyn?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli sędzia złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a sąd, w którym toczy się sprawa, może samodzielnie rozstrzygnąć o wyłączeniu. Właściwość Sądu Najwyższego w sprawach o wyłączenie sędziego jest ograniczona do sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów lub gdy przepisy szczególne tak stanowią. W niniejszej sprawie, wobec oświadczenia sędziego o braku podstaw do wyłączenia, sprawę należało przekazać do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo i funkcjonalnie.Stan faktyczny
A. W. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w O. od rozpoznania sprawy o ustanowienie służebności przesyłu, powołując się na wątpliwości co do jego bezstronności. Sędzia złożyła oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia. Sąd Rejonowy przekazał sprawę do Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. jako funkcjonalnie właściwemu do jej rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 82/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2020 r., na skutek wniosku A. W. o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego w O. M. W. C. od rozpoznania sprawy sygn. X Ns (…) z wniosku A. W. przy uczestnictwie P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu, przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. jako funkcjonalnie właściwemu do jej rozpoznania (art. 52 § 1 k. p. c.) UZASADNIENIE W dniu 4 marca 2020 r. A. W. złożył wniosek o wyłączenie z prowadzenia sprawy SSR M. W. C. , uzasadniając go wątpliwościami co do jej bezstronności. Sędzia objęta wnioskiem złożyła oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności. Powołując się na art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 825 ze zm.; dalej: u.S.N.) Sąd Rejonowy w O. przedstawił akta sprawy Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 k.p.c. „O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu
2 braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony”. Powołany przez Sąd Rejonowy art. 26 § 2 u.S.N. określa właściwość Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w strukturze wewnętrznej Sądu Najwyższego, dotyczy zatem wniosków o wyłączenie sędziego, które zgodnie z przepisami ustaw procesowych podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że wbrew art. 50 § 1 k.p.c. wnioskodawca nie uprawdopodobnił podanej we wniosku pierwszej przyczyny wyłączenia, a zwłaszcza faktów mających za nią przemawiać - samo twierdzenie strony, że zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego nie uprawdopodabnia, że przyczyna tego wyłączenia rzeczywiście istnieje - a druga z przyczyn (obawa co do braku bezstronności ze względu na grążące sędziemu postępowanie dyscyplinarne w razie zasądzenia świadczenia w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu) była już powoływana we wniosku A. W. z dnia 8 maja 2019 r. (por. art. 531 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.), oddalonym postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 13 maja 2019 r. Zażalenie wnioskodawcy na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w O. z dnia 27 września 2019 r. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj
Powiązane orzeczenia
- III CO 14/26 2026-04-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozstrzygnięcia o wyłączeniu sędziego w sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, a wniosek o wyłączenie nie spełnia w…
- I NWW 182/22 2023-02-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który nie opiera się na zarzucie braku niezawisłości lub niezależności sędziego, lecz na braku uprawnień osoby do orzekania?
- III CB 115/24 2025-08-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania konkretnej sprawy, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego i jego powiązaniach politycznych, bez wskazania konkretnych okoli…
- I NWW 274/24 2024-11-27Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu okręgowego, gdy wniosek ten nie opiera się na zarzucie braku niezależności sądu lub nie…
- I CO 66/21 2021-06-17Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów, gdy sąd niższej instancji nie jest w stanie utworzyć składu orzekającego z powodu licznych wniosków o wyłączenie?
Powołane przepisy
art. 52 § 1art. 26 § 2art. 52 § 1 KPCart. 50 § 1 KPCart. 531 § 1 pkt 2§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy