I NWW 274/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-27
Skład orzekający: Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu okręgowego, gdy wniosek ten nie opiera się na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznawania wniosków dotyczących wyłączenia sędziego tylko wtedy, gdy zarzut opiera się na braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, zgodnie z art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W przypadku, gdy wniosek o wyłączenie sędziego sądu okręgowego nie zawiera takich zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu właściwemu zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Pełnomocnik uczestniczki złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego N. Z. od orzekania w sprawie I Ns 290/24, zarzucając mu niespełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności. Sąd Okręgowy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku, ponieważ nie opierał się on na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek o wyłączenie sędziego do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 274/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie z wniosku M. W. z udziałem R. W. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie o nakazanie powrotu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 listopada 2024 r., w przedmiocie wniosku pełnomocnika uczestniczki o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego N. Z. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie o sygn. I Ns 290/24, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie. UZASADNIENIE Wnioskiem z 21 października 2024 r. pełnomocnik uczestniczki wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego N. Z. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie o sygn. I Ns 290/24. Wnioskodawca wniósł o „wnoszę o stwierdzenie, że wymieniony sędzia nie spełnia w tej sprawie - I Ns 290/24 wymogów niezawisłości i bezstronności sędziowskiej i o wyłączenie go od rozpoznawania tej sprawy”.
I NWW 274/24 2 Postanowieniem z 29 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (dalej: „ustawa o SN”) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Przepis art. 26 § 2 ustawy o SN jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania wniosku opartego o zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Lektura wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego N. Z. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie o sygn. I Ns 290/24, w tym biorąc w szczególności pod uwagę jego uzasadnienie i powołane przez wnioskodawcę podstawy prawne, nakazuje przyjąć, że jest to wniosek złożony w trybie art. 42 § 3 i następne ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 334 ze zm., dalej także: „PrUSP”). Ustawodawca w art. 42a § 14 pkt 1 PrUSP w sprawach nieuregulowanych w ustawie z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczących wniosków składanych w trybie art. 42a § 3 i nast. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Z uwagi na fakt, że przepisy PrUSP nie określają właściwości sądu do rozpoznania wniosku, o którym stanowi art. 42a § 3 i nast. PrUSP
I NWW 274/24 3 konieczne jest odniesienie się do przepisów k.p.c. dotyczących rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. W myśl art. 200 § 11 k.p.c. swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie dotyczy sędziego Sądu Okręgowego w Rzeszowie Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku pełnomocnika z 21 października 2024 r. Stąd konieczne było stwierdzenie swojej niewłaściwości przez Sąd Najwyższy i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie, jako sądowi właściwemu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 81/20 2020-10-14Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzutach braku bezstronności i niewłaściwego zachowania, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 u…
- I NWW 182/22 2023-02-28Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który nie opiera się na zarzucie braku niezawisłości lub niezależności sędziego, lecz na braku uprawnień osoby do orzekania?
- I NWW 275/23 2023-08-29Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu okręgowego z uwagi na zarzuty dotyczące braku niezależności sądu i niezawisłości sędzie…
- I NWW 71/20 2021-04-30Czy wniosek o wyłączenie sędziów oparty na zarzutach braku bezstronności, a nie braku niezawisłości lub niezależności sądu, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na po…
- I NWW 23/22 2022-11-09Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który opiera się na zarzucie braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, a nie na przesłankach z art. 48 lub 49 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 26 § 2art. 42 § 3art. 42a § 14 pkt 1art. 42a § 3art. 52 § 1 KPCart. 200 § 11 KPC§ 2§ 3§ 14 pkt 1§ 1§ 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy