IV CO 92/21
Izba Cywilna2021-06-17
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sędziowie sądu apelacyjnego zostali wyłączeni od orzekania w danej sprawie, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że wyłączenie sędziów sądu apelacyjnego od orzekania w danej sprawie nie wpływa na postępowanie przed sądem okręgowym właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Artykuł 441 § 1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle, a przesłanki do przekazania sprawy muszą odnosić się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w S. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od orzekania w tej sprawie, co nastąpiło w związku z pozwem powódki przeciwko temu sądowi w innym postępowaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 92/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2021 r. na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Okręgowego w S. z postanowieniem z dnia 31 marca 2021 r. w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. I C […] z powództwa J. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej […] w S. o ochronę dóbr osobistych, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S. wystąpił na podstawie art. 441 k.p.c. o przekazanie sprawy z powództwa J.W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „[…]” w S. o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazano, że w toku rozpoznawania wniosku powódki sędziego o wyłączenie sprawozdawcy okazało się, że sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] zostali wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie, gdyż w innym postepowaniu powódka pozwała ten Sąd. Sad Najwyższy zważył, co następuje:
2 Artykuł 441 k.p.c., dodany przez ustawę z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; postanowienie Sądu Najwyższego z 15 maja 2020 r., II CO 106/20; postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20). Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma ocenny charakter, ale z brzmienia art. 441 § 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie "w szczególności" wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 września 2020 r., II CO 203/20). Okoliczności wskazane w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w S. nie uzasadniają zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. Przywołane wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […] jako Sądu odwoławczego nie ma wpływu na postępowanie przed Sądem Okręgowym w S. wskazanym przez powódkę , jako sądem właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Ewentualne przeszkody związane z rozpoznawaniem środków odwoławczych od orzeczeń mogą być usunięte w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.c. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. ke
Powiązane orzeczenia
- IV CO 116/21 2021-11-26Czy okoliczności wskazane przez Sąd Okręgowy, w tym pozwanie sądu przez powódkę i wyłączenie sędziów w innej sprawie, stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. z…
- III CO 724/22 2022-09-20Czy fakt, że pozwanym w sprawie jest sędzia sądu, w którym sprawa ma być rozpoznawana, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru spraw…
- II PUO 33/22 2023-02-08Czy wniosek sądu drugiej instancji o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 2 k.p.c. w zw. z art. 441 § 1 k.p.c. jest zasadny, gdy jego podstawą jest dobro wymiaru sprawiedliwości, w szcze…
- I NO 86/22 2022-08-03Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., jeśli istnieją…
- III PUO 28/24 2024-08-20Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 2 k.p.c. jest zasadny, gdy powodem jest sędzia, a sąd właściwy rzeczowo i miejscowo jest sądem tego samego okręgu sądowego, co sąd…
Powołane przepisy
art. 441 KPCart. 45 ust. 1art. 441 § 1 KPCart. 44 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy