IV CR 171/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN K. Olejniczak. Sędziowie SN: A. Gola, J. Ignatowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jadwigi K. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń Oddział Wojewódzki w R. o odszkodowanie na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 7 lutego 1980 r.rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 7 lutego 1980 r. Sąd Wojewódzki w Radomiu oddalił powództwo Jadwigi K. przeciwko PZU o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia mieszkania. Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:Mąż powódki otrzymał w roku 1949 przydział mieszkania stanowiący mały pojedynczy domek, zlokalizowany na placu szkolnym. Mąż powódki zmarł w 1970 r. i od tego czasu mieszkanie to zajmowała sama powódka. W lipcu 1978 r., kiedy powódka poszła na chwilę do córki, również zamieszkałej w Radomiu, nieznani sprawcy weszli do jej mieszkania oknem i zabrali różne rzeczy. Po włamaniu jedno okno zabite zostało blachą, drugie deskami, a trzecie dyktą.PZU wypłaciło wówczas powódce odszkodowanie.Następnie jednak dokonano do mieszkania powódki dalszych włamań, a mianowicie w dniu 14 stycznia 1979 r., w dniu 27 stycznia 1979 r. i w dniu 8 kwietnia 1979 r. Zabrano nawet takie przedmioty, jak fotele i dywany.Od września 1978 r. powódka w swym mieszkaniu nocowała tylko wtedy, gdy ktoś do niej przyjechał. W grudniu 1978 roku popękały rury od centralnego ogrzewania i nie zostały naprawione na skutek mrozów, tak że powódka zamieszkiwała u córki na Lotnisku w R.Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze, Sąd Wojewódzki uznał, że powódce nie przysługuje prawo do odszkodowania z umowy ubezpieczenia mieszkania, gdyż w świetle ogólnych warunków takiego ubezpieczenia koniecznym warunkiem powstania roszczenia odszkodowawczego jest zamieszkiwanie w okradzionym mieszkaniu przez ubezpieczonego lub przez dorosłych członków jego rodziny.Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżyła powódka.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca mylnie twierdzi, że jej roszczenie zostało oddalone z tej przyczyny, że włamania dokonano pod nieobecność domowników. W rzeczywistości nieobecność osoby, której mieszkanie zostało ubezpieczone, i jej domowników nie pozbawia sama przez się prawa do odszkodowania z ubezpieczenia mieszkania. Wprawdzie § 9 pkt 5 ogólnych warunków ubezpieczeń mieszkań, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1978 r., przewiduje, że ubezpieczone mieszkanie powinno być - dla zachowania prawa do odszkodowania za szkodę spowodowaną kradzieżą - stale zamieszkiwane, a za taki stan uważa się sytuację, gdy w porze nocnej przebywa w nim co najmniej jedna osoba dorosła, ale z zestawienia tego przepisu z dalszymi postanowieniami tegoż paragrafu wynika, że takie przebywanie nie musi być codzienne, że w szczególności wyjazd rodziny na urlop nie wyłącza mieszkania przez okres tego urlopu spod ubezpieczenia. Dopiero nieobecność domowników przez okres dłuższy niż 45 dni wprowadza ograniczenia ubezpieczenia.W wypadku powódki mieszkanie jej było przez okres od pierwszego włamania, za który powódce odmówiono odszkodowania, w ogóle nie zamieszkałe przez okres prawie 6 miesięcy. Mieszkanie więc jej zostało opuszczone, na co dodatkowo wskazywał sposób zabezpieczenia okien po włamaniu z lipca 1978 r., zabicie bowiem okien blachą, deskami i dyktą wskazywało w sposób widoczny dla każdej osoby obok przechodzącej na to, że w mieszkaniu nikt nie przebywa. Powódce odmówiono więc odszkodowania nie z powodu przejściowej jej nieobecności w mieszkaniu, lecz z powodu jego opuszczenia i pozostawienia bez żadnego zwykłego nadzoru.Z tych powodów należało z mocy art. 387 k.p.c. orzec jak w sentencji.