I CR 597/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Eugeniusza S. i Edwarda S. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat Powiatowy w E. o odszkodowanie na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 7 sierpnia 1972 r.,1)zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń - Inspektorat Powiatowy w E. zasądził na rzecz:1)Eugeniusza S. - 2.847 zł i 140 kosztów procesu za pierwszą instancję,2)Edwarda S. - 3.082 zł i 150 zł kosztów procesu za pierwszą instancję;2)zasądził od wymienionego Państwowego Zakładu Ubezpieczeń na rzecz:1)Eugeniusza S. - 140 zł kosztów procesu za instancję rewizyjną,2)Edwarda S. - 150 zł kosztów procesu za tę instancję.Uzasadnienie faktyczneW dniu 20.I.1972 r. Eugeniusz S. i Edward S. udali się w podróż służbową z E. do W. samochodem osobowym marki "Warszawa", stanowiącym własność zatrudniającej ich państwowej jednostki organizacyjnej. Wieczorem wspomnianego dnia w W. samochód ten, chociaż zamknięty na klucz, został skradziony z ulicy, a po jego odnalezieniu okazało się, że Eugeniuszowi S. zginęły z niego ruchomości (w tym - opony i dętka do jego własnego samochodu) wartości 2.847 zł, a Edwardowi S. - ruchomości wartości 3.082 zł.Eugeniusz S. i Edward S. są uprawnieni do świadczeń z zawartych przez nich umów ubezpieczenia ich mieszkań i na podstawie ogólnych warunków dobrowolnego ubezpieczenia mieszkań, zatwierdzonych decyzją Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1966 r., wnieśli o zasądzenie od PZU kwot 2.847 zł i 3.082 zł.Sąd Wojewódzki, który stał się właściwy do rozpoznania sprawy w trybie przewidzianym w art. 18 k.p.c., nie uwzględnił żądań.Od wyroku tego powodowie wnoszą rewizję.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według § 11 ust. 2 cyt. wyżej ogólnych warunków dobrowolnego ubezpieczenia mieszkań, odpowiedzialność PZU za szkody w ubezpieczonym mieniu, powstałe wskutek m.in. kradzieży z włamaniem, rozciąga się na wymienione w tym ustępie pomieszczenia, w szczególności (lit. e) - na kryty i zamknięty na klucz samochód osobowy w czasie użytkowania go przez ubezpieczającego na terenie kraju, z wyjątkiem miejsca stałego postoju, z ograniczeniem w zakresie wysokości odszkodowania.Co się tyczy w szczególności znaczenia terminu "użytkowanie" samochodu przez ubezpieczającego, to w § 25 ust. 1 pkt 6 tych samych ogólnych warunków jest mowa o użytkowaniu samochodu zarówno własnego, jak i obcego. Pozwala to na zajęciu stanowiska, że ogólne warunki nie posługują się terminem "użytkowanie" samochodu w rozumieniu kodeksu cywilnego, a tym samym uzasadnia wyprowadzenie wniosku, że posługują się one wspomnianym terminem w sensie potocznym, tzn. że przez użytkowanie samochodu przez ubezpieczającego rozumieją jego uprawnienie do eksploatowania samochodu. W konsekwencji samochód państwowej jednostki organizacyjnej jest w użytkowaniu osoby, która udała się nim w podróż służbową, wobec czego zawarta przez tę osobę umowa ubezpieczenia ruchomości domowych obejmuje także jej mienie znajdujące się w tym samochodzie.Według § 10 ogólnych warunków dobrowolnego ubezpieczenia mieszkań, nie są objęte tym ubezpieczeniem m.in. części samochodowe w miejscu stałego postoju samochodu. Natomiast § 11 tych warunków nie zawiera takiego wyłączenia z ubezpieczenia wtedy, kiedy szkoda powstała wskutek kradzieży z włamaniem do samochodu znajdującego się poza miejscem jego stałego postoju. Stąd PZU odpowiada także za szkodę powstałą wskutek kradzieży z samochodu części samochodowych w razie wyrządzenia tej szkody poza miejscem stałego postoju samochodu.Na tle tego, co powiedziano, w bezspornych okolicznościach sprawy, wobec naruszenia przez Sąd Wojewódzki w odniesieniu do roszczeń obu powodów prawa materialnego orzeczono jak w sentencji.