IV CR 186/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Kenigsberg. Sędziowie: J. Szczerski (sprawozdawca), W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Maksymiliana K. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców w K. o przywrócenie do pracy, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Koszalinie z dnia 17 sierpnia 1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód zatrudniony był w pozwanej Spółdzielni w charakterze czeladnika masarskiego od dnia 2.IV.1959 r. W dniu 8.VI.1960 r. powód zachorował na gruźlicę. Choroba trwała do 30.X.1960 r. W czasie choroby powód leczył się ambulatoryjnie i sanatoryjnie. W sanatorium przebywał od 11.VII. do 10.IX.1960 r. Po dwumiesięcznym pobycie w sanatorium chory, z powodu braku miejsc w sanatorium, przebywał w domu i leczył się ambulatoryjnie. Pozwana Spółdzielnia rozwiązała z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia z dniem 8.X.1960 r., podając jako podstawę rozwiązania chorobę trwającą przeszło 6 miesięcy oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 18.I.1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umowy o pracę bez wypowiedzenia (Dz. U. Nr 2, poz. 11 w brzmieniu ustawy z dn. 22.IV.1959 r. o zwalczaniu gruźlicy - Dz. U. Nr 27, poz. 170).Spór niniejszy toczył się przed komisją rozjemczą, która jednak nie osiągnęła jednomyślności i na żądanie powoda skierowała sprawę na drogę sądową.Sąd Powiatowy orzekł przywrócenie powoda do pracy na warunkach przysługujących mu przed zwolnieniem oraz zasądził kwotę 3.410 zł. Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie za okres od 1.XI. do 8.XII.1960 r. pomniejszone o kwoty uzyskane przez powoda z tytułu zatrudnienia w Zakładach Roszarniczych (art. 10 ust. 2 dekr. z 18.I.1956 r.). Co do zasady powództwa, Sąd Powiatowy uznał, że wobec pobytu powoda w sanatorium przeciwgruźliczym zakład pracy nie mógł z nim rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia przed upływem 12 miesięcy niezdolności do pracy (art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) dekr. z 18.I.1956 r.).Rewizję od powyższego wyroku wniosła strona pozwana. Sąd Wojewódzki rozpoznanie sprawy odroczył i przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne sformułowane następująco:"Czy art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. Nr 2, poz. 11 i Nr 41, poz. 187 w brzmieniu ustalonym przez art. 22 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu gruźlicy - Dz. U. Nr 27, poz. 170) obejmuje swoją dyspozycją również taki stan, kiedy pracownik chory na gruźlicę z braku dostatecznych miejsc w zakładzie zamkniętym, jest leczony w ciągu 12 miesięcy częściowo w tymże zakładzie i częściowo ambulatoryjnie?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie (art. 388 k.p.c.) i uznał rewizję za bezzasadną.Artykuł 3 ust. 1 dekretu z 18.X.1956 r. (po zmianie spowodowanej ustawą o zwalczaniu gruźlicy) przewiduje maksymalny okres ochronny wynoszący 12 miesięcy, jeżeli pracownik przed powstaniem niezdolności do pracy z powodu gruźlicy był zatrudniony w zakładzie pracy co najmniej 12 miesięcy. Powód miał wymagany powyższym przepisem staż zatrudnienia. Wątpliwości nasuwające się przy wykładni przedstawione przez Sąd Wojewódzki należy rozstrzygnąć w świetle ogólnej tendencji do ochrony pracowników chorych na gruźlicę. Tendencja ta usprawiedliwiona jest względami, które ułatwiają proces powrotu do zdrowia przez zapewnienie stosunkowo długiej stabilizacji stosunku pracy i wyeliminowanie obawy przed utratą miejsca pracy. Ustawa o zwalczaniu gruźlicy przewiduje nawet przedłużenie wypłaty zasiłku chorobowego do 52 tygodni (12 miesięcy).Doświadczenie wykazuje, że po przerwie leczenia w szpitalu lub sanatorium następuje nieraz powrót do zakładu zamkniętego. W takiej sytuacji pracownik, który leczył się w zakładzie zamkniętym, znalazłby się w sytuacji uprzywilejowanej z ekspektatywą ochrony stosunku pracy przez okres 12 miesięcy. Tego uprzywilejowania nie może być pozbawiony zwłaszcza w sytuacji, która powstała w niniejszej sprawie i podkreślona jest w pytaniu Sądu Wojewódzkiego. Brak dostatecznej ilości miejsc w zakładzie zamkniętym zwraca się często i tak przeciwko pracownikowi, nie dając mu pożądanych warunków leczenia.Z przytoczonych względów należy odpowiedzieć pozytywnie na przedstawione w sprawie pytanie prawne. Co więcej, odpowiedź twierdząca powinna nastąpić także bez badania, czy przerwa w leczeniu sanatoryjnym lub szpitalnym spowodowana została brakiem miejsc w tych zakładach. W świetle powyższego Sąd Najwyższy podziela słuszność stanowiska zajętego w wyjaśnieniu Nr 2 Komitetu Pracy i Płac z 29.VII.1961 r. w sprawie stosowania ochrony przed zwolnieniem pracowników niezdolnych do pracy z powodu gruźlicy (Dz. Urz. Komitetu Nr 2, poz. 8 - Biul. CRZZ Nr 10, poz. 110). Według punktu 2 tego wyjaśnienia "w razie zbiegu okresów leczenia w zamkniętym zakładzie przeciwgruźliczym i ambulatoryjnie - z pracownikiem, który posiada co najmniej 12-miesięczny okres zatrudnienia - zakład pracy nie może rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia przed upływem 12 miesięcy nieprzerwanej niezdolności do pracy." Punkt 7 tego wyjaśnienia stwierdza ponadto, że "za okres leczenia w zamkniętym zakładzie przeciwgruźliczym uważa się również okres ewentualnego zwolnienia od pracy przez zakład celem adaptacji".W świetle powyższych danych bezzasadny jest zarzut rewizyjny, że powód został zwolniony po upływie 6-miesięcznej niezdolności do pracy.Ostatecznie rewizja, jako bezzasadna, została oddalona (art. 383 k.p.c.).Wypada dodać, że Sąd Powiatowy słusznie orzekł przywrócenie powoda do pracy na dotychczasowych warunkach, a nie - jak żądał powód - na to samo stanowisko. W sprawie niniejszej bowiem - obok ewentualnych innych przeszkód do objęcia tego samego stanowiska - mogłyby zachodzić przyczyny natury sanitarnej, skoro chodzi o stanowisko czeladnika masarskiego.