IV CR 232/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Marmaj. Sędziowie SN: T. Bukowski, S. Dmowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Lecha S. przeciwko Skarbowi Państwa - Miejskiemu Zarządowi Ulic i Mostów w K. o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 10 marca 1981 r.oddalił rewizję i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Skarbu Państwa (Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K.) na rzecz powoda kwotę 17.094 zł z odsetkami. Sąd ustalił, że w dniu 20.VIII.1979 r. doszło na skrzyżowaniu ulicy Rolnej, której przysługiwało pierwszeństwo przejazdu z podporządkowaną ulicą Tomasza, do zderzenia samochodu powoda z motocyklem Grzegorza R., w wyniku którego samochód powoda został uszkodzony, a koszt naprawy wyniósł zasądzoną sumę. Przyczyną zderzenia był brak u wylotu ulicy Tomasza znaku drogowego "Uwaga na drogę z pierwszeństwem przejazdu". Znak taki znajdował się jedynie na przeciwległym wylocie ulicy Tomasza krzyżującej się z ulicą Rolną. To zaniedbanie funkcjonariuszy strony pozwanej spowodowało, że kierowca samochodu powoda wjechał na ulicę Rolną, uważając, że zgodnie z ogólnymi zasadami ruchu na skrzyżowaniu dróg równorzędnych przysługuje mu pierwszeństwo przejazdu przed nadjeżdżającym z jego lewej strony motocyklistą. Wynika stąd odpowiedzialność Skarbu Państwa za skutki wypadku (art. 417 § 1 k.c.).Od tego wyroku pozwany Skarb wniósł rewizję, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa lub uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Rewizja oparta jest na podstawach wymienionych w art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Poza sporem jest między stronami, że ulicy Rolnej przysługiwało pierwszeństwo przejazdu na skrzyżowaniach z innymi ulicami, w tym także z ulicą Tomasza. Mylny jest pogląd skarżącego, że nieumieszczenie przed skrzyżowaniem obu tych ulic u wylotu ulicy Tomasza znaku ostrzegawczego "Uwaga na drogę z pierwszeństwem przejazdu", a na ulicy Rolnej przed skrzyżowaniem z ulicą Tomasza znaku ostrzegawczego "Skrzyżowanie z drogą nie posiadającą pierwszeństwa przejazdu" wytworzyło sytuację, w której obowiązywała obu kierowców ogólna zasada ustępowania pierwszeństwa przejazdu pojazdom zbliżającym się z prawej strony, wyrażona w przepisie § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 maja 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183 z późn. zm.).Oznaczałoby to, że brak wspomnianych znaków drogowych pozbawił ulicę Rolną pierwszeństwa w stosunku do ulic przecinających ją. Otóż przepis § 99 pkt 14 wymienionego rozporządzenia nadaje drodze przymiot pierwszeństwa przejazdu w stosunku do innych krzyżujących się dróg przez umieszczenie na niej znaku informacyjnego "Droga z pierwszeństwem przejazdu" (rysunek III A-1e). Znak taki informuje wjeżdżających na tę drogę i kierujących na niej pojazdem, że nie obowiązuje ich zasada ogólna wyrażona w § 26 ust. 2 rozporządzenia ustępowania pierwszeństwa pojazdom wjeżdżającym z drogi przecinającej. Kierujący pojazdem na drodze z pierwszeństwem przejazdu obowiązani są do znakowania - wynikającego z ogólnych reguł bezpieczeństwa i ostrożności w ruchu drogowym - ograniczonego zaufania w stosunku do kierowców pojazdów włączających się do ruchu na drodze z pierwszeństwem z dróg przecinających ją. Nakazuje to zachowanie takiej ostrożności na skrzyżowaniu, jakiej wymaga sytuacja drogowa, mianowicie z reguły zredukowania szybkości do tzw. bezpiecznej, pozwalającej na uniknięcie kolizji z pojazdem kierowanym przez osobę wymuszającą pierwszeństwo.Logicznym następstwem oznakowania drogi znakiem "Droga z pierwszeństwem przejazdu" jest nakaz umieszczenia na drogach przecinających taką drogę znaków "Uwaga na drogę z pierwszeństwem przejazdu". Nakaz taki wynika wprost z postanowień § 99 pkt 14 wymienionego rozporządzenia i ciąży na jednostkach podporządkowanych terenowym organom administracji państwowej, których zadaniem jest m.in. oznakowywanie dróg publicznych.Zaniedbanie tego obowiązku nie odbiera drodze oznaczonej znakiem "Droga z pierwszeństwem przejazdu" takiego charakteru, jedynie ekskulpuje kierowców wjeżdżających na drogę z pierwszeństwem bez ustąpienia pierwszeństwa pojazdom poruszającym się tą drogą z zarzutu naruszenia przez to przepisu ruchu drogowego, nakazującego takie ustąpienie (§ 26 ust. 6 rozporządzenia). Przymiot pierwszeństwa przejazdu odbiera natomiast dopiero znak "Koniec pierwszeństwa przejazdu" (§ 99 pkt 15). Naruszenie przez stronę pozwaną nakazu umieszczenia u wylotu ulicy Tomasza znaku "Uwaga na drogę z pierwszeństwem przejazdu" stworzyło sytuację drogową w ogóle nie przewidzianą w przepisach, zagrażającą bezpieczeństwu użytkowników obu ulic: Rolnej i Tomasza.Wynikiem tego zaniedbania było wprowadzenie w błąd kierowców zbliżających się (z kierunku jazdy powoda) do skrzyżowania z ulicą Rolną co do charakteru tej ulicy. Wywołane przez to zderzenie pojazdów więc pozostaje w normalnym związku przyczynowym z winą funkcjonariuszy pozwanego Skarbu Państwa i uzasadnia odpowiedzialność strony pozwanej opartą na przepisie art. 417 § 1 k.c.Gdy więc brak jest uzasadnionych podstaw rewizyjnych, Sąd Najwyższy oddalił rewizję (art. 387 k.p.c.).