IV CR 287/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Olejniczak. Sędziowie SN: F. Wesely (sprawozdawca), M. Studziński. SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława Ś. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w S. o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 1978 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu do rozstrzygnięcia wniosek pozwanego o zwrot kosztów za II instancję. Uzasadnienie faktycznePowód twierdził w pozwie, że w dniu 20.IV.1967 r. uległ wypadkowi drogowemu, wskutek czego stał się inwalidą III grupy. Pozwany płacił powodowi rentę uzupełniającą dobrowolnie po 1.886 zł miesięcznie, a na mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 7.III.1972 r. po 1.300 zł miesięcznie. Obecnie powód otrzymuje od pozwanego PZU łącznie z obu tytułów kwotę 4.326 zł miesięcznie. Ponadto powód pobiera rentę inwalidzką III grupy z ZUS w wysokości 1.448 zł miesięcznie. Ponieważ po wydaniu wyroku przez Sąd Wojewódzki nastąpiła podwyżka zarobków w przemyśle węglowym i górnicy w Kopalni "N" zarabiają po 9.600 zł miesięcznie, powód gdyby nie uległ wypadkowi również korzystałby z tych podwyżek i osiągałby taki sam dochód jak jego koledzy. W związku z powyższym powód domagał się zasądzenia dalszej renty uzupełniającej w kwocie 3.076 zł, niezależnie od kwot już otrzymywanych. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód, gdyby nie wypadek, mógłby pracować we wzmożonym tempie pracy i zarabiać w latach: 1975 - 10.101 zł miesięcznie, w 1976 r. - 10.497 zł miesięcznie i poczynając od stycznia 1977 r. - 10.909 zł miesięcznie. Wynagrodzenie to obejmuje podwójną kartę górnika i tzw. "trzynastkę". Zebrany bowiem materiał w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, by powód nie korzystał z podwójnej karty górnika. Z uwagi na istniejące schorzenia, będące następstwem wypadku, powód może pracować w niepełnym wymiarze godzin. Okoliczność ta również wynika z wyroku Sąd Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7.III.1972 r. Z tego tytułu powód może osiągać 1.000 zł miesięcznie. Powód nie otrzymuje deputatu węglowego z kopalni z uwagi na brak warunków niezbędnych do jego otrzymania w ilości 2,5 t. w stosunku rocznym. W konsekwencji Sąd Wojewódzki zasądził dodatkowo niezależnie od renty ustalonej wyrokiem Sąd Wojewódzkiego z 7.III.1972 r. na rzecz powoda dalszą rentę wyrównawczą w wysokości 4.717 zł miesięcznie za okres od dnia 17.XII.1974 r. do 31.XII.1975 r. w wysokości 5.023 zł miesięcznie za okres od 1.I.1976 r. do 31.XII.1976 r., w wysokości 4.205 zł miesięcznie za okres od 1.I.1977 r. do 30.IV.1977 r., w wysokości 4.105 zł miesięcznie za okres od 1.V.1977 r. do 31.XII.1977 r., w wysokości 3.914 zł miesięcznie za okres od 1.I.1978 r. do 30.IV.1978 r., w wysokości 6.940 zł miesięcznie za okres od 1.V.1978 r. do 31. XII.1978 r., w wysokości 6.770 zł miesięcznie za okres od 1.I.1979 r. do 31.XII.1979 r. i w wysokości 6.880 zł miesięcznie poczynając od 1.I.1980 r. Jako podstawę prawną Sąd Wojewódzki podał art. 444 § 2 k.c.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji strony pozwanej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim należy stwierdzić, że podstawą prawną pozwu był przede wszystkim art. 907 § 2 k.c. Wedle tego przepisu można domagać się zmiany wysokości renty ustalonej w orzeczeniu sądowym w razie zaistnienia określonych przesłanek (zmiany stosunków). Wynika z tego, że wyrok wydany na podstawie art. 907 § 2 k.c., musi pozostać w ścisłym związku z poprzednim, i to w tym sensie, że koryguje poprzedni wyrok przez podwyższenie lub obniżenie renty. Chodzi o to, że wyrok nowy, wydany na podstawie art. 907 § 2 k.c., ma w zakresie renty w całości zastąpić poprzedni wyrok od chwili zmiany stosunków i dlatego niedopuszczalne jest, również z punktu widzenia przejrzystości egzekucji, istnienie za ten sam okres dwóch tytułów egzekucyjnych. Utrzymanie przez Sąd Wojewódzki ważności tytułu egzekucyjnego poprzedniego, za okres objęty niniejszą sprawą doprowadziło właśnie do pomyłki ze strony Sądu Wojewódzkiego. Sąd Wojewódzki, wychodząc bowiem ponad żądanie pozwu, przeoczył okoliczność, wynikającą zresztą z sentencji wyroku z 7.III.1972 r., że w uprzednim wyroku Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda rentę uzupełniającą w kwocie 1.300 zł miesięcznie niezależnie od kwoty 1.886 zł miesięcznie płaconych przez PZU. Utrzymanie w mocy tego wyroku i zasądzenie dodatkowo kwot bez uwzględnienia renty 1.886 zł miesięcznie doprowadziło do bezpodstawnego zawyżenia renty i całkowitej niejasności i niezgodności obu tytułów egzekucyjnych. Trafny jest dalszy zarzut rewizji, że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę okoliczności wynikającej z pozwu, że powód "obecnie" otrzymuje z PZU łącznie 4.326 zł, a więc, że renta 1.886 zł została przez PZU podwyższona. W tej sytuacji zasądzenie dodatkowej renty, w wysokości ustalonej przez Sąd Wojewódzki za okres od 17.XII.1974 r. do chwili wydania zaskarżonego wyroku, nie uwzględniało tego, że powód otrzymywał z PZU większą rentę. Jaka to była różnica jest kwestią do ustalenia, zwłaszcza że rewizja twierdzi, iż chodzi o kwotę wyższą niż to podaje się w pozwie. Z tych wszystkich względów z mocy art. 388 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.