IV CR 349/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rudnicki. Sędziowie SN: F. Wesely (sprawozdawca), J. Nanysowa.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Janusza W. przeciwko Poligraficznej Spółdzielni Pracy (...) w K. o 121.440 zł, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 17 marca 1977 r.,uchyliłzaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia odszkodowania w kwocie 121.440 zł na zagubione projekty graficzne opakowań, których był autorem i które po wykorzystaniu (wydrukowaniu opakowań) powinny być mu zwrócone.Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda tylko kwotę 10.377 zł opierając się na wycenie wartości projektów przez komisję, która to wycena była podstawą do przyznania powodowi wynagrodzenia za wykorzystanie jego projektów. Sąd Wojewódzki przyjął przy tym, że projekty po wykorzystaniu powinny zostać zwrócone autorowi, a skoro to stało się niemożliwe wskutek ich zaginięcia u strony pozwanej, powodowi należy się odszkodowanie w wysokości wartości tych projektów, którą powinna być ustalona w wysokości odpowiadającej stawkom obowiązującym przy ustalaniu wynagrodzenia za przyjęcie projektu do druku.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanej Drukarni, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił ostatecznie, czy powód nie przyczynił się do powstania szkody przez to, że przez szereg lat po wykorzystaniu projektów nie zwracał się o ich odebranie. Okoliczność, że pracownicy strony pozwanej nie wiedzieli o tym, iż projekty należy zwrócić autorowi, nie przesądza jeszcze, że powód powinien był wykazać ze swej strony staranność, jeżeli mu na projektach zależało, i żądać ich zwrotu. W tej sytuacji możliwe było, że powód nie odbierał projektów po prostu dlatego, że nie miał możliwości ich przechowywania ze względu na ich objętość i tym samym pozostawił je świadomie u strony pozwanej. Gdyby tak było, przynajmniej część ryzyka ich zaginięcia czy też zniszczenia spadłaby na niego.Nie można też podzielić stanowiska Sądu Wojewódzkiego wyrażonego w przedmiocie ustalenia wysokości szkody. Sąd Wojewódzki powołał się tutaj na wyrok Sądu Najwyższego, w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że w razie zaginięcia projektu wysokość szkody należy ustalić według wysokości wynagrodzenia za przyjęcie takiego projektu. Z poglądem tym należy się w pełni zgodzić, ale tylko wówczas, gdy projekt ginie przed jego zrealizowaniem i powstaje niemożność otrzymania wynagrodzenia przez autora. Inna natomiast jest sytuacja, gdy autor otrzymał należne pełne wynagrodzenie i nie może już uzyskać dalszego wynagrodzenia, tak jak jest w niniejszym wypadku. Nie można przyjąć, że wartość wykorzystanego projektu jest równa wartości wynagrodzenia za skorzystanie z niego, bo tym samym autor otrzymałby podwójne wynagrodzenie. Wartość takiego projektu należy ocenić według rzeczywistej jego wartości rynkowej jako dzieła plastycznego czy materiału wydawniczego, kolekcjonerskiego itp. Wartość taka może być ustalona na podstawie opinii biegłego, który będzie kierował się powyższymi kryteriami.Ponieważ sprawa nie została w powyższych aspektach rozpoznana i wyjaśniona, z mocy art. 388 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.