IV CR 435/57

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1957 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Apolonii P. o ustalenie treści aktu małżeństwa, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 6 kwietnia 1949 r., zaskarżone postanowienie uchylił i postępowanie w sprawie umorzył.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 6 kwietnia 1949 r.b. Sąd Okręgowy w Koszalinie na wniosek Apolonii P. ustalił treść aktu małżeństwa wnioskodawczyni z Wincentym P. Wincenty P. nie brał udziału w postępowaniu, gdyż wnioskodawczyni nie znała jego adresu.W maju 1951 r. Wincenty P. wystąpił do Sądu Powiatowego dla m. Gdańska z wnioskiem o ustalenie treści tego samego aktu małżeństwa, podając jednak nieco odmienne dane, niż jego żona w poprzedniej sprawie. Postanowieniem z dnia 22 października 1951 r. Ns 9525/51 Sąd Powiatowy dla m. Gdańska orzekł o ustaleniu treści aktu. Wskutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości orzeczeniem Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 15 czerwca 1957 r. IV CR 435/57 (OSPiKA 1959/5 poz. 122) uchylono postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Gdańska i odrzucono wniosek Wincentego P. Zapadłe w niniejszej sprawie postanowienie zaskarża rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Szczecinku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zapadłe w niniejszej sprawie postanowienie zawiera dane odnośnie daty zawarcia małżeństwa, odnośnie miejsca i daty urodzenia oraz zawodu męża, inne od tych, które Wincenty P. podał w swoim wniosku do Sądu Powiatowego dla m. Gdańska. Ponieważ oczywiste jest, że Wincenty P. zna lepiej swe dane osobowe niż jego żona, nasuwa się wniosek, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu dane nie odpowiadają rzeczywistości. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie nie może być utrzymane w mocy. Podlega ono uchyleniu mimo, iż rewizja nadzwyczajna wniesiona została po terminie przewidzianym w art. 399 § 1 k.p.c., gdyż jako dające podstawę do błędnej rejestracji stanu cywilnego, narusza interes Państwa Ludowego.Wbrew wnioskowi rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy uchyliwszy zaskarżone postanowienie nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania I właściwemu sądowi, lecz umorzył postępowanie, Sąd Najwyższy wyszedł przy tym z następującego założenia:Z chwilą wejścia w życie prawa o aktach stanu cywilnego z 1955 r. ustalenie treści aktów stanu cywilnego sporządzonych za granicą przeszło do kompetencji organów administracji (art. 22 pr. o a.s.c.). Przepisy przejściowe w art. 83 przewidują, że rozpoznaniu przez sądy podlegają i te wnioski, które wpłynęły do sądów przed wejściem w życie dekretu. Przepis art. 83 pr. o a.s.c. miał niewątpliwie na względzie sytuację normalną, gdy rozpoznanie wniosku kończy się uprawomocnieniem się postanowienia. W przypadku gdy zapadłe w sprawie prawomocne postanowienie zostaje uchylone skutek uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej, przepis art. 83 pr. o a.s.c. nie może mieć zastosowania, a wobec tego ponowne rozpoznanie sprawy należy już do właściwego organu administracji, a nie do sądu. Inna wykładnia mogłaby prowadzić do niepożądanych wyników, skoro uchylenie postanowień sądowych z zakresu rejestracji stanu cywilnego w drodze rewizji nadzwyczajnej może nastąpić w każdym czasie, także w wiele lat po wejściu w życie prawa o a.s.c. z 1955 r.Ponieważ obowiązujące przepisy postępowania nie przewidują przekazywania spraw przez sądy innym organom, należy w takim wypadku umorzyć postępowanie i pozostawić zainteresowanymi wystąpienie z wnioskiem do właściwego prezydium rady narodowej.