IV CR 502/56

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 1957 r. sprawy z powództwa M.H.D. - Wojewódzkie Przedsiębiorstwo w Szczecinie przeciwko Marcie P. o 15 640 zł 52 gr, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 listopada 1955 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie do ponownego rozpatrzenia przekazał.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej 15 300 zł 52 gr jako odszkodowanie za niedobór stwierdzony w sklepie strony powodowej, którego kierowniczką była pozwana. Niedobór został wyliczony za czas od dnia 10 grudnia 1954 r. do dnia 13 maja 1955 r.W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki stwierdził, że pozwana wyliczenia niedoboru nie kwestionowała. Poza tym ustalił, że remanent końcowy był wbrew zarzutom pozwanej sporządzony niewadliwie. Pozwana wychodziła wprawdzie w czasie sporządzania remanentu, by nakarmić dziecko urodzone na kilka dni przedtem, w czasie jednak jej nieobecności remanentu nie robiono. Wyniki remanentu zostały zresztą sprawdzone zaraz w związku z wątpliwościami wyrażonymi przez pozwaną. W świetle tych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał powództwo za uzasadnione, pozwana bowiem nie udowadnia, by brak powstał w okolicznościach, za które nie odpowiada.Rewizji pozwanej opartej na podstawach z art. 371 § 1p. 1, 3 i 4 k.p.c. nie można odmówić słuszności. Pozwana działała w procesie bez pomocy adwokata, Sąd winien był zatem, wykonując swe obowiązki z art. 218 § 1 k.p.c. uwzględnić pewną widoczną niezaradność pozwanej i przyjść jej z pomocą przy odbieraniu od niej oświadczeń w sprawie.Strona powodowa przedłożyła na dowód istnienia niedoboru w kwocie żądanej w pozwie tzw. wyliczenie. Wyliczenie takie, nie przedstawiające treści materiału, na którym się opiera, nie jest środkiem dowodowym, ale integralną częścią twierdzeń strony. Może ono zatem stanowić podstawę do ustaleń wówczas, gdy zostanie przyznane, Sąd winien jednak i przyznanie ocenić stosownie do art. 238 § 1 k.p.c. w związku z okolicznościami sprawy i zachowaniem się strony. Pozwana "nie kwestionowała" wyliczenia, ale jak to Sąd w protokole rozprawy stwierdził, powództwa "nie przyznała". Zważywszy, że takie wyliczenie, jakie przedłożono w sprawie, nie jest niczym innym, jak twierdzeniem strony, dojść się musi do wniosku, że to rzekome niekwestionowanie wyliczenia nie posiada istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, w "nieprzyznaniu" bowiem powództwa (co chyba oznacza zaprzeczenie) mieści się zaprzeczenie jego podstaw (faktycznych i prawnych). Pozwana najwidoczniej nie zdawała sobie sprawy z tego, co oznacza wyliczenie niedoboru, w szczególności, że jest ono wynikiem rozliczenia zaksięgowanych uznań i obciążeń i że przyznając prawidłowość wyliczenia, przyznaje zarazem prawidłowość jego elementów, tj. obu remanentów początkowego i końcowego i co najważniejsze zapisów w księgach strony powodowej, których pozwana prawdopodobnie nie badała. Tego nie można pozwanej przypisać, przeczy bowiem temu jej ustosunkowanie się do żądania strony powodowej.W tym stanie rzeczy należy uznać za uzasadniony zarzut, że Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił sprawy dostatecznie.Usprawiedliwia to podstawę zaskarżenia z art. 371 § 1p. 4 k.p.c. i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Skarżąca przytacza poza tym w rewizji nowe twierdzenia o istnieniu pewnych okoliczności faktycznych, które w razie ich stwierdzenia mogą wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadniają one uchylenie zaskarżonego wyroku również z mocy postanowień art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 349).Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.