IV CR 594/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszka B. i Stefana G. przeciw Skarbowi Państwa - Jednostka Wojskowa nr (...) i Bronisławowi K. o odszkodowanie na skutek rewizji obu powodów i Skarbu Państwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gd. z dnia 30 listopada 1957 r. II C 1280/56 (...) uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo Franciszka B. o kwotę (...) zł oraz w części orzekającej o kosztach procesu i przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gd. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneDnia 18 marca 1953 r. pomiędzy Gdańskiem a Gdynią nastąpiło zderzenie motocykla prowadzonego przez powoda Stefana G. z samochodem wojskowym prowadzonym przez pozwanego Bronisława K. Wskutek wypadku Stefan G. i pasażer motocykla Franciszek B. (powodowie) doznali obrażeń, a motocykl uległ uszkodzeniu.Powodowie domagali się zasądzenia odszkodowania od pozwanych solidarnie (...).Sąd Wojewódzki zasądził od obu pozwanych solidarnie na rzecz powodów (...) zł, resztę zaś powództwa oddalił (...). Na skutek rewizji Skarbu Państwa Sąd Najwyższy uchylił powyższy wyrok (...) zwracając uwagę na niedostateczne wyjaśnienie sprawy.Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki ustaliwszy, że pomiędzy samochodem i motocyklem jechała furmanka w tym samym kierunku co i motocykl oraz że powód G. wyjechał spoza furmanki - doszedł do wniosku, że winę ponoszą obie strony. W konsekwencji Sąd Wojewódzki zmniejszył odszkodowanie dla powodów na podstawie art. 158 § 2 k.z. (...).Ten wyrok zaskarżyli obaj powodowie w części oddalającej powództwo i co do kosztów (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja Franciszka B. odnośnie oddalenia jego roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa jest uzasadniona. B. nie jest właścicielem motocykla, który zderzył się z samochodem strony pozwanej, nie może mieć zatem między nim a Skarbem Państwa zastosowania przepis art. 154 § 1 k.z., gdyż przepis ten reguluje wzajemną odpowiedzialność za skutki zderzenia dwóch pojazdów mechanicznych tylko między ich właścicielami (art. 153 § 1 k.z.) względnie osobami, o których mowa w art. 153 § 2 k.z. Również przepis art. 154 § 2 k.z. nie może mieć zastosowania, gdyż B. był przewożony (zapewne "z grzeczności") przez G., nie zaś przez właściciela samochodu. Właściciel pojazdu mechanicznego, który uległ zderzeniu z innym pojazdem mechanicznym, odpowiada za szkody wyrządzone pasażerowi tego drugiego pojazdu na zasadzie ryzyka (art. 152 i 153 k.z.), choćby pasażer był przez właściciela drugiego pojazdu przewożony "z grzeczności". Przepis art. 154 § 2 k.z. dotyczy tylko stosunku pomiędzy pasażerem "z grzeczności" a tym, który go przewozi.Odpowiedzialność Skarbu Państwa w stosunku do B. byłaby wyłączona, gdyby szkoda powstała z jego wyłącznej winy, z wyłącznej winy G. lub wskutek siły wyższej (...).