IV CR 697/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski. Sędziowie: M. Kenigsberg, K. Lipiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Cukrowni "Pruszcz" w P. przeciwko Witoldowi N. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 3 września 1959 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePozwany został prawomocnie skazany za to, że będąc kierownikiem transportu w Cukrowni "Pruszcz" zagarnął 502 tony wysłodków buraczanych prasowanych i 6.600 kg wysłodków suchych.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego na rzecz powódki Cukrowni "Pruszcz" 45.440 zł, przyjmując wartość zagarniętego mienia według cen "wolnorynkowych" po 8 zł za 100 kg wysłodków prasowanych i po 80 zł za 100 kg wysłodków suchych, powołując się poza tym na przepis art. 7 § 1 k.p.c.Pozwany w rewizji kwestionuje przyjęcie - jako podstawy obliczenia szkody - cen wolnorynkowych podnosząc, że ceny urzędowe wysłodków wynosiły w dacie powstania szkody 1,32 zł i 13 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany obowiązany był pokryć stratę, jaką poniosła powódka (art. 157 § 1 k.z.). Strata ta wyraża się wartością zagarniętych wysłodków według cen rynkowych (art. 160 k.z.), a nie według tzw. cen urzędowych, nie odpowiadających rzeczywistej wartości towaru a ustalonych administracyjnie dla rozliczeń w obrocie reglamentowanym. Według istniejącej na rynku obiektywnej sytuacji powódka mogła sprzedać zagarnięte przez pozwanego wysłodki za kwotę zasądzoną (tak jak to niewątpliwie uczynił pozwany) i dlatego ta kwota wyraża szkodę poniesioną przez powódkę. Okoliczność, że ze względu na obowiązujące ją przepisy powódka powinna była dostarczyć wysłodki plantatorom po cenie niższej, jak również że - być może - w razie niedostarczenia wysłodków wypłaciła plantatorom ekwiwalent według cen niższych, że zatem poniesiona przez nią a wyrządzona przez powoda szkoda w rozliczeniu wewnętrznym musiała być zaksięgowana w niższej kwocie pieniężnej - nie może być uwzględniona na korzyść pozwanego. Byłoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, gdyby przestępca, który zagarnął mienie określonej wartości obiektywnej według rzeczywistej ceny rynkowej, miał zapłacić odszkodowanie znacznie niższe od tej wartości tylko dlatego, że chodzi o towar reglamentowany, który poszkodowana jednostka państwowa obowiązana jest - dla spełnienia pewnych celów gospodarczych - sprzedawać i rozliczać według cen ustalonych administracyjnie, nie odpowiadających oczywiście rzeczywistej wartości towaru.Dlatego Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 157 § 1, 158 § 1 i 160 k.z. w związku z art. 1 p.o.p.c.), i rewizję oddalił (art. 383 k.p.c.).