IV CR 749/59

PostanowienieIzba Cywilna1959-08-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należności przedsiębiorstw państwowych związane ze szkoleniem pracowników na ich koszt, podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że prowadzenie przez przedsiębiorstwo państwowe szkolenia pracowników na własne potrzeby i zawieranie umów zobowiązujących do pracy po ukończeniu szkolenia nie jest działalnością publicznoprawną. Należności związane z taką działalnością nie podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r., gdyż przepis ten dotyczy szkolenia 'na koszt Państwa', a nie kosztów poniesionych przez odrębne prawnie przedsiębiorstwo państwowe.
Stan faktyczny
Stocznia G. pozwała Andrzeja K. o zapłatę 3.000 zł tytułem zwrotu kosztów szkolenia, które pozwany miał zwrócić w związku z porzuceniem pracy przed ukończeniem szkolenia. Sąd Powiatowy odrzucił pozew, uznając niedopuszczalność drogi sądowej na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r. Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące stosowania tego przepisu do należności przedsiębiorstw państwowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski. Sędziowie: Z. Wiszniewski, K. Lipiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stoczni w G. przeciwko Andrzejowi K. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Powiatowego dla m. Gdańska z dnia 30 września 1958 r.,postanowił zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Powiatowemu dla m. Gdańska.Uzasadnienie faktyczneStocznia G. domagała się zasądzenia od Andrzeja K. kwoty 3.000 zł tytułem zwrotu kosztów szkolenia, ponieważ pozwany wbrew umowie porzucił pracę przed ukończeniem szkolenia.Sąd Powiatowy odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, która wynikać ma z przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie przymusowego ściągania niektórych należności państwowych (Dz. U. Nr 32, poz. 193).Sąd Wojewódzki odroczył rozpoznanie rewizji powoda i na podstawie art. 388 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie:"Czy wskazany w uzasadnieniu postanowienia Sądu Powiatowego przepis odnosi się do należności przedsiębiorstw państwowych?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania we własnym zakresie i zważył, co następuje:Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 czerwca 1955 r. wydane zostało na podstawie upoważnienia zawartego w art. 37 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 49, poz. 452). Przepis ten upoważnia do poddania trybowi egzekucji administracyjnej m.i. należności przypadających podmiotem gospodarki uspołecznionej w związku z ich prawnopubliczną działalnością.Prowadzenie przez przedsiębiorstwo państwowe szkolenia pracowników na własne potrzeby i zawierania ze szkolonymi umów zobowiązujących ich do pracy w tym przedsiębiorstwie przez oznaczony czas po ukończeniu szkolenia nie jest działalnością publicznoprawną. Poddanie należności przedsiębiorstw państwowych związanych z taką działalnością egzekucji administracyjnej byłoby więc niezgodne z cytowanym przepisem art. 37 ust. 2 dekretu. Nie ma podstaw do takiej wykładni § 1 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 1955 r., która zakładałaby, że przepis ten wykracza poza delegację ustawową, skoro analiza tekstu bynajmniej takiej wykładni nie usprawiedliwia. Przepis dotyczy szkolenia "na koszt Państwa", nie dotyczy zatem sytuacji, gdy koszty szkolenia poniosło przedsiębiorstwo państwowe, posiadające odrębną od Państwa osobowość prawną.Postanowienie o odrzuceniu pozwu, jako sprzeczne z prawem, podlega uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 388 KPCart. 37 ust. 2§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.