IV CSK 110/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-21
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, w kontekście skuteczności zobowiązań pieniężnych gminy, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez stronę pozwaną wątpliwości interpretacyjne dotyczące art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie wypełniają przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna ma na celu ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, a nie jest ogólnie dostępnym środkiem zaskarżania orzeczeń. Wnioskodawca nie wykazał istnienia rozbieżności w wykładni ani konieczności zmiany dotychczasowej wykładni wynikającej z orzeczeń Sądu Najwyższego, a przedstawione argumenty dotyczyły raczej procesu subsumpcji niż wykładni.Stan faktyczny
Powódki dochodziły od pozwanej gminy zapłaty kwoty ponad 242 tys. zł. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w znacznej części, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który miał rzekomo uzależniać skuteczność zobowiązań pieniężnych gminy od kontrasygnaty skarbnika. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódek koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 110/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa M. S. i J. B. przeciwko Gminie D. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt V ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powódek kwotę 7200 zł (siedem tysięcy dwieście) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 grudnia 2014 r., którym została zasądzona od pozwanej solidarnie na rzecz powódek kwota 242 776,49 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17 sierpnia 2011 r., a w pozostałej części powództwo oddalono. Pozwana w skardze kasacyjnej powołała podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Potrzebę wykładni odniosła do art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm. dalej: „u.s.g.”) celem wyjaśnienia, czy uzależnia on skuteczność jakiegokolwiek zobowiązania pieniężnego od kontrasygnaty skarbnika, także takiego, jak rezygnacja z dochodzenia części kary umownej oraz czy zobowiązaniem takim jest sporządzenie aneksu do umowy, bez względu na zakres zmiany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, skierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz eliminację orzeczeń oczywiście wadliwych, bądź dotkniętych nieważnością postępowania, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przesądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a zatem okoliczności przewidziane w art.
3 3989 § 1 pkt 1 do 4 k.p.c. Nie podlegają natomiast badaniu podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Założenie wymagania objętego art. 3984 § 2 k.p.c. zostanie spełnione, jeżeli zostaną przedstawione w skardze kasacyjnej i uzasadnione przesłanki o charakterze publicznoprawnym, stanowiące podstawę wstępnej, merytorycznej oceny przyczyn określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Odwołanie się do przyczyny istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości interpretacyjne, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć, jak też, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08; z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11; z dnia 4 kwietnia 2012 r., III SK 39/11; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11, niepublikowane). Muszą to być rozbieżności wykładni przepisu prawa, a nie rozbieżności w jego stosowaniu. Skarżąca nie wskazała na istnienie rozbieżności w wykładni ani konieczności zmiany wykładni wynikającej z dotychczasowych orzeczeń Sądu Najwyższego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do każdego pojawiającego się problemu wymagana jest wypowiedź Sądu Najwyższego, skoro wykładnia powinna mieć abstrakcyjny charakter. Przedstawione argumenty nie uwzględniają ukształtowanego rozumienia zobowiązania gminy, z którym wiąże się zastosowanie art. 46 ust. 3 u.s.g. Skarżąca zmierzała do uzyskania odpowiedzi, czy w okolicznościach tej sprawy wskazany przepis powinien być stosowany, co wiąże się z procesem subsumcji, nie zaś wykładni. Poruszone we wniosku wątpliwości nie wypełniają powołanej przyczyny przesądu. W postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c.
4 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z zasady przewidzianej w art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 179/19 2019-10-03Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód wskazuje na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w odniesieniu do braku kontrasygnaty po sp…
- V CSK 537/16 2017-03-17Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących p…
- III CSK 111/16 2016-05-24Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów bu…
- I CSK 2413/23 2024-07-18Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie sądów uzasadniają potrzebę wykładni przepisów prawnych przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 2848/22 2022-09-15Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwi…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 46 ust. 3art. 3989 KPCart.
3art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy