IV CSK 12/17
WyrokIzba Cywilna2017-07-04
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozłożenie przez sąd płatności świadczenia pieniężnego na raty na podstawie art. 320 k.p.c., bez zastrzeżenia warunku wymagalności całej należności w przypadku uchybienia terminowi płatności raty, stanowi naruszenie funkcji zabezpieczenia hipotecznego przewidzianego w art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. W szczególności, skarżący nie przedstawił pogłębionej argumentacji prawnej wykazującej, że jego wątpliwości dotyczące zgodności rozłożenia płatności na raty z zabezpieczeniem hipotecznym stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Wątpliwości te były już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanych. Sąd pierwszej instancji zasądził dochodzoną kwotę, jednak Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji pozwanych, zmienił wyrok i rozłożył zasądzone świadczenie na raty, nie zastrzegając jednocześnie wymagalności całej należności w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Powód wniósł skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 12/17 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. przeciwko E.J. i B.J. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
2 konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Przedstawiony przez skarżącego problem prawny został ujęty w pytaniu: „czy rozłożenie przez Sąd płatności świadczenia pieniężnego na podstawie art. 320 k.p.c. w szczególności bez zastrzeżenia warunku wymagalności całej należności w przypadku uchybienia terminowi płatności raty, z uwagi na przyjęcie, że wyrok zasądzający całe świadczenie nie miałby szans na realizację w postępowaniu egzekucyjnym mimo, że wierzytelność została zabezpieczona hipoteką, nie stanowi naruszenia funkcji zabezpieczenia hipotecznego wyrażonej w art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jest zgodne z przeznaczeniem ograniczonego prawa rzeczowego przewidzianego w tym przepisie i nie narusza zawartego w nim uprawnienia wierzyciela hipotecznego”. W uzasadnieniu wniosku skarżący nie wykazał możliwości zaistnienia rozbieżnych ocen przedstawionego przez siebie problemu, ani nie przeprowadził żadnego pogłębionego wywodu prawnego dla wykazania, że jego wątpliwości stanowią istotne zagadnienie prawne wymagające zaangażowania Sądu Najwyższego. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie
3 okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Wypada zauważyć, że wątpliwości skarżącego, na które wskazał skarżący, były przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 30 kwietnia 2015 r., II CSK 383/14, OSNC-ZD C/2016, poz. 59; z dnia 3 kwietnia 2014 r., V CSK 302/13, nie publ.; z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CSK 409/14, nie publ.). Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 320 k.p.c. Jednak treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, a zaskarżone orzeczenie nie mogłoby się ostać.
4 Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1141/23 2024-03-27Czy w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu, kwota wykorzystanego kredytu, której termin płatności nie nadszedł, staje się wymagalna z chwilą rozwiązania umowy i powstaje obowiązek jej zwrotu w wysokości nominalnej, czy…
- IV CSK 528/14 2015-02-27Czy skarga kasacyjna od postanowienia o odmowie przyjęcia do rozpoznania wniosku o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, oparta na zarzucie naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących egzekucji,…
- I CSK 2382/23 2024-07-23Czy warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu, uzależnione od zapłaty raty kapitałowo-odsetkowej w określonym terminie, jest skuteczną i ważną czynnością prawną, a jeśli tak, czy stanowi to istotne zagadnienie prawne wymagaj…
- IV CSK 696/16 2017-06-13Czy w sytuacji, gdy w umowie stron mowa jest o wielu wierzytelnościach o charakterze zarówno stałym, jak i zmiennym, wyklucza to ustanowienie na zabezpieczenie części wierzytelności o charakterze stałym hipoteki zwykłej…
- I CSK 2659/24 2025-08-21Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji oddalającego apelację banku w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 320 KPCart. 65 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy