IV CSK 196/14

WyrokIzba Cywilna2014-10-08

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla możliwości zasądzenia świadczenia przewidzianego w art. 448 k.c. wystarczy ustalenie, że działanie sprawcy było bezprawne, czy też konieczne jest ustalenie winy sprawcy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 448 k.c. w zakresie konieczności ustalenia winy sprawcy zostało już jednolicie rozstrzygnięte w orzecznictwie. Potwierdzono, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, lecz także zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego, obejmujące zarówno winę umyślną, jak i nieumyślną.
Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych, domagając się przeprosin i zadośćuczynienia na podstawie art. 24 i 448 k.c. Sądy obu instancji uwzględniły powództwo, uznając, że pozwani zawinili naruszając dobra osobiste powoda. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc zarzut istnienia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 448 k.c. oraz oczywistego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanych do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 196/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa J. K. przeciwko K. P. i J. P. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu pierwszej instancji uwzględniającego powództwo o ochronę dóbr osobistych przez zobowiązanie pozwanych do przeproszenia powoda w sposób opisany w sentencji wyroku oraz zasądzenie od nich solidarnie na rzecz powoda zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Sądy obu instancji uznały, że pozwani w sposób zawiniony naruszyli dobra osobiste powoda, co uzasadnia uwzględnienie powództwa na podstawie art. 24 i art. 448 k.c. W skardze kasacyjnej pozwani, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w kwestii interpretacji art. 448 k.c. w zakresie stwierdzenia czy dla możliwości zasądzenia świadczenia przewidzianego w tym przepisie wystarczy ustalenie, że działanie sprawcy było bezprawne czy też konieczne jest ustalenie winy sprawcy. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnili też oczywistym naruszeniem przez zaskarżony wyrok wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazali istnienia przesłanek przedsądu, na które się powołali. Wskazując na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., a więc na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 448 k.c. we wskazanym przez nich zakresie, pozwani pominęli, że zagadnienie to zostało już jednolicie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, między innymi w wyrokach z dnia 12 grudnia 2002 r. V CKN 1581/00 (OSNC 2004/4/53), z dnia 1 kwietnia 2004 r. II CK 115/03, z dnia 16 września 2004 r. IV CK 707/03, z dnia 15 czerwca 2005 r. IV CK 805/04, z dnia 28 września 2005 r. I CK 256/05, z dnia 19 stycznia 2007r. III CSK 358/06, z dnia 24 stycznia 2008 r. I CK 319/07 i z dnia 11 grudnia 2013 r. IV CSK 188/13 (nie publ.), w których 3 stwierdzono, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, lecz także zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego, przy czym chodzi zarówno o winę umyślną, jak i nieumyślną, także najlżejszego stopnia. Nie zachodzi zatem potrzeba zajmowania stanowiska przez Sąd Najwyższy w tym przedmiocie, tym bardziej że skarżący w żaden sposób nie odnieśli się do powyższych orzeczeń ani nie podważyli argumentacji w nich zawartej. Nie wykazali także występowania w sprawie drugiej powołanej przesłanki przedsądu przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Do wykazania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu tego przepisu, nie jest bowiem wystarczające samo powołanie się na naruszenie, nawet rażące, określonych przepisów prawa. Skarżący ma obowiązek wykazać, że naruszenie to miało charakter kwalifikowany: oczywisty, ewidentny, widoczny od razu, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia przepisów prawa doszło w drugiej instancji do wydania wyroku oczywiście wadliwego (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.). Pozwani natomiast poprzestali na twierdzeniu o oczywistym naruszeniu przepisów wskazanych w podstawach kasacyjnych, co niewątpliwie nie jest wystarczające. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 448 KCart. 24art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy