IV CSK 269/13
WyrokIzba Cywilna2013-10-24
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna pozwanego, oparta na zarzucie nierozpoznania istoty sprawy i występowania istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że pozwany nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani występowania istotnego zagadnienia prawnego, które nie byłoby już analizowane. Sąd wskazał, że sądy obu instancji rozpoznały istotę sprawy, a kwestia zakresu związania sądu cywilnego wyrokiem karnym była już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego, który stwierdził, że skazanie za zniesławienie nie przesądza automatycznie o bezprawności działania wydawcy i redaktora naczelnego w procesie cywilnym.Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych i zapłaty. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy i istotne zagadnienie prawne. Zagadnienie dotyczyło zakresu związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego w sprawie o ochronę dóbr osobistych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 269/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa M. P. przeciwko C. R. W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 października 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej pozwany powołał się na jej oczywistą zasadność w związku z nierozpoznaniem przez Sąd Apelacyjny istoty sprawy (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), sprowadzającego się do pytania, jaki jest zakres związania sądu cywilnego w procesie o ochronę dóbr osobistych prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego stwierdzającego winę pozwanego popełnienia czynu z art. 212 k.k. W zakresie oczywistej zasadności skargi jako podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania należy wskazać, że skonfrontowanie uzasadnienia wyroku z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozawala stwierdzić, żeby skarga była oczywiście uzasadniona, a więc już na pierwszy rzut oka i bez potrzeby przeprowadzania bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). O tym, jak należy rozumieć „istotę sprawy” rozpoznawanej w postępowaniu cywilnym Sąd Najwyższy wypowiedział się ostatnio w uzasadnieniu postanowienia
3 z 16 listopada 2012 r., III CZ 83/12 (nie publ.). Sądy obu instancji niewątpliwie rozpoznały istotę tej sprawy, którą powód przedstawił im do rozstrzygnięcia. W zakresie drugiej z przesłanek wskazać należy, że zagadnienie sformułowane przez pozwanego było już analizowane przez Sąd Najwyższy. Przykładowo, w wyroku z 29 marca 2012 r., I CSK 370/11 (OSNC 2012, nr 11, poz. 133) Sąd Najwyższy stwierdził, że skazanie dziennikarza prawomocnym wyrokiem za tzw. przestępstwo zniesławienia medialnego (art. 212 § 2 k.k.), polegające na opublikowaniu w dzienniku ogólnopolskim serii artykułów pomawiających powoda o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć go w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu, nie przesądza w sprawie o naruszenie dóbr osobistych bezprawności działania wydawcy i redaktora naczelnego tego dziennika. W uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2005 r., SK 43/05 (OTK-A 2008, nr 4, poz. 57), którym art. 212 § 2 k.k. uznany został za zgodny z Konstytucją, Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in. na potrzebę utrzymywania dwóch reżimów ochrony dóbr osobistych, tj. ich ochrony według przepisów kodeksu karnego (art. 212 § 1 k.k.) i przepisów prawa cywilnego oraz prawa prasowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy może być m.in. inne ujęcie bezprawności (karalności) zachowania polegającego na naruszeniu dóbr osobistych publikacją prasową w sferze prawa karnego i w sferze prawa cywilnego. Sąd karny ocenia materiał prasowy z punktu widzenia tego, czy dziennikarz zawarł w nim „dokładne i wiarygodne informacje, nie wypaczające rzeczywistości i oparte na faktach” (rzetelność w dotarciu do faktów). W procesie o naruszenie dóbr osobistych publikacją prasową, sądy meriti rozważają, czy naruszenie dóbr osobistych było bezprawne dlatego, że dziennikarz pozwanego wydawcy nie działał jednak m.in. w uzasadnionym interesie publicznym i nie dokonał przed publikacją odpowiednich czynności weryfikacyjnych (art. 12 ust. 1 prawa prasowego). Skazanie zatem dziennikarza w procesie karnym na podstawie art. 212 § 2 k.k. nie przesądza automatycznie bezprawności działania podmiotów odpowiedzialnych na podstawie art. 38 prawa prasowego, tj. wydawcy i redaktora naczelnego gazety.
4 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 87/16 2016-10-27Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zasad staranności i rzetelności…
- II CSK 435/14 2015-02-24Czy skarga kasacyjna powódki w sprawie o ochronę dóbr osobistych, oparta na oczywistej zasadności, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 310/22 2022-04-14Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w kontekście przesłanki oczywistej zasadności?
- II CSK 24/14 2014-07-03Czy skarga kasacyjna zawierająca pytania prawne dotyczące naruszenia dóbr osobistych w kontekście publikacji prasowych o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstwa, spełnia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego…
- I CSK 350/19 2019-11-21Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie zawiera wewnętrzną sprzeczność co do istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 212 KKart. 212 § 2 KKart. 212 § 1 KKart. 12 ust. 1art. 38§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy