IV CSK 300/14
WyrokIzba Cywilna2014-11-14
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powodowie wskazują na istotne zagadnienie prawne dotyczące związku przyczynowego między umyślnym naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym a śmiercią pokrzywdzonego, ale nie formułują go jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia i nie wskazują na rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w sposób spełniający wymogi formalne, tj. nie sformułował go jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, nie określił przepisów prawa, w związku z którymi powstało, ani nie wskazał argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen. Wskazanie na potrzebę wykładni przepisów art. 361 § 1 w zw. z art. 415 k.c. w zw. z art. 446 k.c. bez wskazania na wątpliwości interpretacyjne, a jedynie kwestionowanie subsumpcji faktów, nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazali na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego związku przyczynowego w przypadku umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które doprowadziło do śmierci pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy uznał, że powodowie nie sformułowali zagadnienia prawnego w sposób spełniający wymogi formalne, a jedynie kwestionowali subsumpcję ustaleń faktycznych pod przepisy prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 300/14 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. S. i Z. S. przeciwko T. O., P. w W. i E. Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt V ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powodów J. S. i Z. S. na rzecz pozwanego P. w W. kwoty po 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) przyznaje radcy prawnemu A. K. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony przez powodów ze wskazaniem na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na „potrzebę wykładni przepisów art. 361 § 1 w zw. z art. 415 k.c. w zw. z art. 446 k.c. w zakresie istnienia adekwatnego związku przyczynowego w przypadku umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez ustalonego sprawcę skazanego prawomocnym wyrokiem karnym, powodującego powstanie choroby realnie zagrażającej życiu pokrzywdzonego, a następnie śmiercią pokrzywdzonego”. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). W postanowieniu z 23 marca 2012 r., II PK 284/11 (niepubl.), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które
3 prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne”. Podkreślić należy, że na etapie badania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie analizuje zasadności podstaw skargi kasacyjnej, niemniej jednak rozważa, czy pozostają one w związku z przytoczonymi przez skarżącego przesłankami przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Do rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym zagadnień prawnych sformułowanych jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania może bowiem dojść jedynie wtedy, gdy wskazane przez skarżącego podstawy skargi kasacyjnej pozwalają na ich ocenę i sformułowanie na nie odpowiedzi. Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym nie może bowiem wyjść poza granice zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.); związany jest też ustaleniami faktycznymi Sądów meriti przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Powodowie we wniosku o przyjęcie ich skarg kasacyjnych do rozpoznania jedynie powołali się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, lecz go nie sformułowali w sposób spełniający wymagania określone wyżej. Nie wyjaśnili też, w jakim zakresie na kanwie okoliczności faktycznych ustalonych w niniejszej sprawie konieczne miałoby być wyłożenie art. 361 § 1 w zw. z art. 415 k.c. w zw. z art. 446 k.c. Przepisy te były wielokrotnie wykładane przez Sąd Najwyższy, a z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (redakcyjnie połączonego z uzasadnieniem jej podstaw) wynika, że skarżący nie prezentują wątpliwości, jakie miałaby budzić wykładnia art. 361 § 1 w zw. z art. 415 k.c. w zw. z art. 446 k.c., lecz co najwyżej kwestionują subsumcję faktów ustalonych w niniejszej sprawie pod te przepisy. W świetle ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie skarga kasacyjna nie może być też uznana za oczywiście uzasadnioną. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., oraz - co do kosztów postępowania należnych pozwanemu P. w W. - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
4 adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), orzeczono jak w postanowieniu. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi reprezentującemu powodów z urzędu orzeczono stosownie do § 2 i § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- III CSK 153/18 2018-12-12Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów prawnych oraz oczywistą zasadność skargi, a Sąd Najwyższy ocenia t…
- III CSK 337/19 2020-09-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na emocjonalnych stwierdzeniach i założeniach niemających podstaw w ustalonym stanie faktycznym, a powołane przepisy prawne nie bu…
- IV CSK 616/15 2016-02-26Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy powódka powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące odpowiedzialności za obniżenie poziomu bezpieczeństwa i istnienie…
- I CSK 424/20 2021-02-12Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód wskazuje na istotne zagadnienie prawne dotyczące zasady ograniczonego zaufania w ruchu drogowym oraz potrzebę wykładni przepisów dotyczących odsetek…
- I CSK 345/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy podniesione zagadnienia prawne są istotne, czy istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 361 § 1art. 415 KCart. 446 KCart. 39813 § 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 98 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy