IV CSK 307/15

WyrokIzba Cywilna2015-11-18

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Od kiedy zmiana statutu stowarzyszenia jest skuteczna – od chwili podjęcia uchwały, czy od chwili wpisu do rejestru?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana statutu stowarzyszenia jest skuteczna od chwili podjęcia stosownej uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny. Wobec członków stowarzyszenia zmiana wywołuje skutki już od chwili podjęcia uchwały, natomiast wobec osób trzecich wywiera skutki dopiero od chwili zarejestrowania zmiany, co wynika z zasad prawa rejestrowego, w szczególności domniemania zgodności danych w rejestrze z rzeczywistością i zasady wiarygodności rejestru.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się ustalenia skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała potrzebę wyjaśnienia zagadnienia prawnego dotyczącego momentu skuteczności zmiany statutu stowarzyszenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 307/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko B. w B. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 602/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powódka wniosła skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazała na potrzebę wyjaśnienia zagadnienia prawnego co do tego, od kiedy jest skuteczna zmiana statutu stowarzyszenia – od chwili podjęcia uchwały w tej sprawie, czy też od chwili wpisu do rejestru. Sprawa ta nie budzi jednak wątpliwości, mimo że rzeczywiście można wskazać rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które jednak, przy dokładniejszej analizie, mają wyłącznie charakter pozorny. W sprawie I PR 440/90 centralnie badano ten problem, trafnie konkludując, że zmiana statutu stowarzyszenia dokonuje się przez podjęcie uchwały, a wpis do rejestru ma charakter deklaratywny. Z kolei w sprawie I CKN 22/96 przyjęto podobnie, tzn. że wobec członków stowarzyszenia zmiana statutu wywołuje skutki już od chwili podjęcia stosownej uchwały, natomiast wobec osób trzecich wywiera skutki dopiero od chwili zarejestrowania zmiany, myśl ta nie została jednak przez Sąd Najwyższy rozwinięta. Niekoniecznie oznacza to przypisanie wpisowi do rejestru charakteru konstytutywnego – wyraźne przyznanie, że wobec członków stowarzyszenia zmiana wywołuje skutek wcześniejszy, wręcz temu przeczy. Raczej wynika to z zasad prawa rejestrowego, a w szczególności domniemania zgodności danych w rejestrze z rzeczywistością i zasady wiarygodności rejestru pozwalającej osobom trzecim działać w zaufaniu do rejestru. Stąd rzeczywiście w praktyce dopóty, dopóki zmiana statutu stowarzyszenia nie zostanie ujawniona w rejestrze, osoby trzecie mogą uważać za właściwą dawną treść statutu, co nie wyklucza uznania wpisu zmiany statutu do rejestru za deklaratywną. Wskazane w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne nie budzi więc wątpliwości, zwłaszcza gdy uwzględni się jeszcze wyniki wykładni językowej – w art. 21 pr. stow. wspomniano wyraźnie jedynie o „zawiadomieniu” sądu o zmianie statutu. 3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 21§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy