IV CSK 309/17
WyrokIzba Cywilna2017-12-12
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający jest uprawniony do przypisania umowie sprzedaży lokalu mieszkalnego, dokonanej w formie aktu notarialnego, innych skutków prawnych niż wynikające wprost z oświadczeń stron, bez jednoczesnego i jednoznacznego ustalenia nieważności lub pozorności tej umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Postawione zagadnienie prawne nie zostało należycie uzasadnione jako istotne, a zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do niedopuszczalnego podważenia ustaleń faktycznych sądu odwoławczego. Skarżąca nie wykazała również oczywistej zasadności skargi, ograniczając się do powtórzenia zarzutów naruszających zasady oceny dowodów.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się podziału majątku wspólnego. W skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego oraz przepisów proceduralnych. Uczestniczka postępowania kwestionowała sposób, w jaki sądy obu instancji oceniły umowę sprzedaży mieszkania, która miała stanowić dowód na okoliczność dochodów uzyskanych ze sprzedaży majątku odrębnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 309/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku H.M. przy uczestnictwie A.M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt III Ca [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 października 2015 r., opartej na zarzutach naruszenia art. 45 § 1 k.r.o. oraz art. 233 § 1, 244 § 1 i 567 § 1 k.p.c., uczestniczka postępowania A. M. uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, „wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia następującego zagadnienia prawnego: - czy Sąd orzekający jest uprawniony do przypisania - do umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, dokonanej w formie aktu notarialnego, czyli dokumentu urzędowego, w zakresie zapłaty ustalonej ceny - innych skutków prawnych niż to wynika wprost z oświadczeń złożonych przez strony w tym akcie notarialnym,
2 bez jednoczesnego i jednoznacznego ustalenia, że umowa ta jest nieważna lub pozorna (…)”. Zdaniem uczestniczki, za przyjęciem skargi do rozpoznania przemawia także to, że jest ona „oczywiście uzasadniona w sytuacji, gdy sądy obu instancji pomijają w/w umowę notarialną sprzedaży mieszkania przy ul. F., jako dowód na okoliczność realnych i faktycznych dochodów uczestniczki uzyskanych ze sprzedaży majątku odrębnego zwłaszcza - przy niespornym dla obu sądów - fakcie równoczesnego braku wystarczających dochodów z majątku wspólnego”. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c. Sposób, w jaki należy prawidłowo uzasadnić wniosek był przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego. W skardze brak argumentacji prawnej, która byłaby właściwa dla wykazania przyczyny przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 lub 4 k.p.c. Uzasadnienie wniosku skarżącej stanowi jedynie namiastkę uzasadnienia przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. Skuteczne powołanie się na przyczynę, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wymaga poza sformułowaniem określonego problemu prawnego o charakterze abstrakcyjnym i powołaniem przepisów, które stanowiły źródło jego powstania, zaprezentowania argumentacji przekonującej o istnieniu na tle tego problemu rozbieżnych ocen prawnych, a także świadczącej o poważnych trudnościach w jego rozwiązaniu, dodatkowo również wskazania, dlaczego jest ono istotne (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r.,
3 II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 12 grudnia 2013 r., IV CSK 384/13, niepubl.). Skarżąca, uzasadniając wniosek, nie uwzględniła tych wymagań, ograniczając się do postawienia pytania, które nie może być uznane za istotne zagadnienie prawne, stanowiąc jedynie zmodyfikowaną postać jednego z zarzutów kasacyjnych. Zarzut ten ponadto zmierza do niedopuszczalnego podważenia poczynionych przez Sąd odwoławczy ustaleń faktycznych (art. 3983 § 3 k.p.c.), na co jednoznacznie wskazuje argumentacja przedstawiona w ramach uzasadnienia podstaw skargi. Należy dodać, że skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów mogących przekonać, iż w sprawie pojawił się istotny, budzący poważne wątpliwości, abstrakcyjny problem prawny, który wymagałby zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Uczestniczka nie wykazała także drugiej z powołanych przyczyn przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku odwołujące się do przyczyny przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem do oczywistej zasadności skargi, wymaga zaprezentowania argumentacji zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Uczestniczka nie wskazała przepisu lub przepisów prawa, które miały doznać takiego oczywistego naruszenia i nie przedstawiła wymaganych argumentów, które o takim kwalifikowanym naruszeniu mogłyby świadczyć, ograniczając się do powtórzenia niedopuszczalnego zarzutu, podważającego przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy ocenę dowodów i poczynione na ich podstawie ustalenia faktyczne. Z tych przyczyn, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2932/22 2022-12-16Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie wniosku o przyjęcie do rozpoznania opiera się na powtórzeniu zarzutów kasacyjnych i nie przedstawia przekonującej argumentacji o istnieniu istotnych zagadnień prawnych, rozbieżno…
- II CSK 46/13 2013-06-28Czy złożenie przez pozwanego oświadczenia w dniu 7 lutego, w ustalonych przez sąd okolicznościach, stanowiło zawarcie ustnej umowy dotyczącej zwrotu pieniędzy ze sprzedaży mieszkania, dokonanie podziału majątku wspólnego…
- I CSK 3394/22 2022-12-22Czy środki przekazane zleceniobiorcy pozostającemu w związku małżeńskim na wykonanie zlecenia nabycia powierniczego wchodzą do majątku wspólnego małżonków, a ustalenie tożsamości zleceniobiorcy przyjmującego kwotę w rama…
- III CSK 45/21 2021-07-15Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnienia prawnego konieczności manifestacji posiadania ponad udział przez jednego ze współspadkobierców w sytuacji zawarcia nieformalnej umowy sprzedaży nieruchomości za życia spadkodawc…
- II CSK 234/14 2014-10-22Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance istotnego zagadnienia prawnego, wymaga wykazania, że zagadnienie to ma uniwersalny charakter i wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KROart. 233 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy