IV CSK 404/18

WyrokIzba Cywilna2019-04-05

Skład orzekający: Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnictwo notarialne upoważniające do „dysponowania w dowolny sposób, na warunkach i według uznania pełnomocnika” składnikiem majątkowym spełnia wymagania stawiane pełnomocnictwu rodzajowemu, w szczególności, czy obejmuje zbycie pod tytułem darmym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestiach związanych z pełnomocnictwem rodzajowym, a wątpliwości dotyczące pojęć „dysponowania rzeczą” i „zbycia rzeczy” można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni, nie wymagając zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku oddalającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarga oparta była na zarzucie występowania istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu pełnomocnictwa notarialnego. Powód kwestionował, czy pełnomocnictwo pozwalające na „dysponowanie w dowolny sposób” obejmuje zbycie składnika majątkowego pod tytułem darmym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 404/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa K. K. przeciwko K. I. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powód K. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 grudnia 2017 r., wydanego w sprawie przeciwko K. I. o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 października 2016 r., oddalającego powództwo. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Powód oparł skargę na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, czy pełnomocnictwo notarialne upoważniające do „dysponowania w dowolny sposób, na warunkach i według uznania pełnomocnika” składnikiem majątkowym spełnia wymagania stawiane pełnomocnictwu rodzajowemu, w szczególności, czy obejmuje zbycie pod tytułem darmym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno w zasadzie spełniać wymagania stawiane zapytaniu przedstawianemu przez sąd drugiej instancji Sądowi Najwyższemu w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 – nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - nie publ.). Wspomniane wątpliwości muszą pozostawać w związku z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13, nie publ.). Istotne zagadnienie prawne należy postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć 3 charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 - nie publ.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, nie publ.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez samego skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, nie publ.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, nie publ.) Jednocześnie zagadnienie prawne może zostać uznane za istotne tylko wtedy, kiedy Sąd Najwyższy nie wyraził jeszcze stanowiska w związku z przedstawionym problemem, a w przypadku istnienia judykatów wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP 2003, nr 13, poz. 5). Przedstawione zagadnienie nie spełnia powyższych wymagań. Sąd Najwyższy odnosił się do kwestii objętych zagadnieniem m.in. w wyrokach z dnia 4 listopada 1998 r., II CKN 866/97, OSNC 1999/3/66, z dnia 7 października 2009 r. III CSK 35/09. Wyjaśnił, że pełnomocnictwo rodzajowe powinno określać rodzaj czynności prawnej objętej umocowaniem oraz jej przedmiot. Jeżeli rodzaj czynności prawnej nie jest w pełnomocnictwie określony w sposób wyraźny, dla ustalenia rzeczywistej woli reprezentowanego mają zastosowanie reguły interpretacyjne obowiązujące przy tłumaczeniu oświadczeń woli (art. 56 i 65 k.c.). Okoliczności występujące w danej sprawie powinny być oceniane indywidualnie na tle danego stanu faktycznego. Niezależnie od tego wskazać należy, że przedstawione w skardze wątpliwości związane z pojęciami „dysponowania rzeczą” oraz „zbycia rzeczy” można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni i nie wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. 4 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 56art. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy