II CSK 365/14

Sygn. akt II CSK 365/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa […] K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. przeciwko "V. […]" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w P. uwzględnił częściowo powództwo […] K. S.A. w K. i zasądził na jego rzecz od pozwanej V. […] sp. z o.o. w K. kwotę 123 766,43 zł z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za niewykonanie umowy sprzedaży, polegające na nieodebraniu towaru. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Wyrok ten zmienił w dniu 28 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] w ten sposób, że zasądzoną kwotę obniżył do 93 069,93 zł z odsetkami ustawowymi, oddalając powództwo w pozostałej części. Spór ogniskował się wokół zagadnienia, czy J. C., który podpisał umowę w imieniu pozwanej, był umocowany do działania w jej imieniu, czemu pozwana przeczyła, twierdząc, że do zawarcia umowy nie doszło. Sąd Apelacyjny ustalił, że strona pozwana wiedziała o tym, że J. C. działa w jej imieniu i aprobowała taki stan rzeczy. W konsekwencji Sąd uznał, że J. C. pełnomocnictwo do zawarcia umowy zostało udzielone konkludentnie. W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła naruszenie art. 98 k.c., art. 99 § 2 k.c. w zw. z art. 73 § 1 k.c., oraz art. 681 § 1 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. We wniosku powołano przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadność wniesionej skargi. 3 W ocenie skarżącej Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, że doszło do udzielenia przez nią w sposób dorozumiany pełnomocnictwa J. C., podczas gdy pełnomocnictwo ogólne wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. W konsekwencji - zdaniem pozwanej - Sąd błędnie nie zastosował art. 99 § 2 w zw. z art. 73 § 1 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do wykazania tej wadliwości. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby badania szczegółów czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania opiera się na stwierdzeniu, że Sąd odwoławczy dopuścił się błędu subsumpcji, ponieważ uznał, że ustalone w sprawie okoliczności nie wyczerpują dyspozycji art. 99 § 2 w zw. z art. 73 § 1 k.c., ponieważ pełnomocnictwo ogólne pod rygorem nieważności musi być udzielone na piśmie. Argument ten nie jest jednak słuszny. W orzecznictwie przyjmuje się, że pełnomocnictwa można udzielić również w sposób dorozumiany (konkludentny), chyba, że powinno być udzielone w formie szczególnej. Z ustaleń Sądów wynika, że przyjęły one konkludentne pełnomocnictwo J. C. do zawarcia konkretnej umowy z powodem, nie zaś pełnomocnictwo ogólne. Zakres umocowania udzielonego w sposób dorozumiany 4 wynika ze znaczenia, jakie na gruncie przyjętych w stosunkach danego rodzaju zasad przypisuje się zachowaniu mocodawcy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 lipca 1992 r., I ACr 323/92, nie publ.). Świadome tolerowanie działania innej osoby jako pełnomocnika (wiedza o takim działaniu i zaniechanie sprzeciwu wobec takiego działania) stanowi konkludentne udzielenie pełnomocnictwa. Kto bowiem świadomie znosi działanie innej osoby jako pełnomocnika, ujawnia wolę jej umocowania i to zarówno wobec niej, jak i wobec osoby, z którą uprzednio dokonała ona czynności w cudzym imieniu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 1995 r., I ACr 410/95, TPP 2003, nr 4, poz. 107). Z tych przyczyn przesłanka oczywistej zasadności skargi nie została wykazana. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przesądu (art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst Dz.U. z 2013 r., poz. 461). [aw]