IV CSK 491/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-22
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwestia oceny dowodu w postaci zapisu na fakturze VAT, dotycząca sposobu zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, może stanowić istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, sprowadzający się do kwestionowania oceny dowodu przez sąd drugiej instancji, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ani nie jest to problem nowy i niewyjaśniony, ani nie przyczynia się do rozwoju myśli prawnej, a jedynie dotyczy oceny konkretnych dowodów w indywidualnej sprawie.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty reszty wynagrodzenia za roboty budowlane. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, a Sąd Apelacyjny, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, obniżył zasądzoną kwotę. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i podnosząc, że wystawienie faktury z zapisem "gotówka" stanowi dowód zapłaty. Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 491/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa T. S. S. i D. S. przeciwko M. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana M. S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2015 r. zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie o zapłatę reszty wynagrodzenia za roboty budowlane. Powodowie T. S. S. i D. S. wspólnicy spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe D. spółka cywilna T. S. S., D. S. w B. domagali się zasądzenia od pozwanej kwoty 105.987,38 zł, a następnie także kwoty 117.447,44 zł tytułem nieuiszczonego przez nią wynagrodzenia za wykonane na jej rzecz roboty budowlane wraz z ustawowymi odsetkami od wskazanych szczegółowo dat i kwot.
2 Sąd Okręgowy w B. kzasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 150.677,82 złotych z ustawowymi odsetkami wg stopy 13%, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Sąd Apelacyjny, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, zmienił ten wyrok obniżając zasądzone wynagrodzenie o 35.605,90 zł - do kwoty 115.071,92 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Sąd zmienił też wysokość odsetek ustawowych od poszczególnych kwot określając je na 8% za okres od 23.12.2014 roku. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna pozwanej została oddalona. W skardze kasacyjnej, skierowanej przeciwko części orzeczenia oddalającej apelację, pozwana zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 286 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie kwoty 104.000 zł i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanej powodowie S. S. i D. S. wnieśli o odmowę przyjęcia tej skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kosztów postępowania przez Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Skarżąca motywowała potrzebę rozpatrzenia jej skargi wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to znaczy wystąpieniem
3 w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które ujęła w pytaniu: „czy wystawienie faktury VAT z określeniem sposobu zapłaty - „gotówka”, podpisanej przez wykonawcę robót i inwestora, który przyjmując ten dokument wprowadza go do obrotu księgowego, stanowi dowód na to, że kwota wymieniona w jego treści, została opłacona gotówką a nie przelewem, w terminie zapłaty określonym w tej fakturze?” Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także znajdzie zastosowanie przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Zagadnienie to musi przy tym rzeczywiście występować w sprawie i mieścić się w zakresie problematyki, która podlega badaniu w postępowaniu kasacyjnym. Ponieważ zagadnienie nie może mieć charakteru stricte kazuistycznego i sprowadzać się do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14, LEX nr 1678102 i z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr 1678073), a tym bardziej skupiać na kwestionowaniu przeprowadzonej przez sąd oceny dowodów, to nie sposób uznać za takie sformułowany przez skarżącą problem ujęty w zacytowanym pytaniu, który jednoznacznie dotyczy oceny i ustaleń dokonanych na podstawie dokumentu prywatnego, stanowiącego jeden z dowodów w rozpatrywanej sprawie. Z uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wynika, iż pozwana twierdziła, że w dniu 9 sierpnia 2011 r. zapłaciła powodom 104.000 złotych. Dowodem na to miał być wyciąg z jej konta potwierdzający, że w dniu 9 sierpnia 2011 r. pobrała w banku 104.000 zł oraz odręczny zapisek podpisany przez T. S. - rozliczono netto 104.000,00 - z datą 9 sierpnia 2011 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przedstawione przez pozwaną dowody wskazują jedynie na to, że w dniu 9 sierpnia 2011 r. pobrała ze swojego konta 104.000 zł. Natomiast notatka nie stanowi potwierdzenia uiszczenia na rzecz powodów w dniu 9 sierpnia 2011 r. takiej kwoty. Sąd podkreślił, iż pozwana już wcześniej dokonywała na rzecz powodów wpłat gotówkowych: w dniu 30 czerwca 2011 r. wpłaciła 43.540,10 zł oraz w dniu 2 sierpnia 2011 roku wpłaciła 104.393,79 zł i że za każdym razem potwierdzano to wystawieniem
4 dowodu wpłaty „kp”. Nie ma natomiast takiego potwierdzenia w stosunku do zgłaszanej przez pozwaną kwoty 104.000 zł, którą jak twierdzi, wpłaciła powodom 9 sierpnia 2011 r. Ze względu na wielkość kwoty Sąd Apelacyjny uznał za niewiarygodne, że pozwana przekazała ją powodom bez potwierdzenia żadnym dokumentem, zwłaszcza, że tydzień wcześniej uiściła powodom podobną kwotę, co potwierdzono dowodem „kp.”. W zestawieniu ze wskazanym fragmentem uzasadnienia nie ma wątpliwości, że skarżąca domaga się wkroczenia przez Sąd Najwyższy w sferę oceny dowodów i wypowiedzi, czy Sąd Apelacyjny dokonał prawidłowej oceny jednego z tych dowodów. Tego rodzaju problem nie tylko nie może być uznany za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ale w ogóle nie mieści się w zakresie dopuszczalnych zarzutów kasacyjnych (art. 3983 § 3 k.p.c.). W związku z tym uznać należy, że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne podstawy przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., a wysokość tych kosztów z postanowień § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2189/22 2023-07-13Czy brak zakwestionowania przez wierzyciela przedmiotu, podstawy prawnej i wysokości wierzytelności wynikającej z faktury VAT wystawionej przez dłużnika może być poczytany za niewłaściwe uznanie długu, a tym samym przerz…
- I CSK 335/24 2025-03-04Czy brak podpisu na dokumencie, faktura bez wskazania zamówienia, a także wnioski dowodowe składane w odpowiedzi na zarzuty pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty, stanowią podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do ro…
- IV CSK 608/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie w niej istotnych zagadnień prawnych, a wskazane zagadnienia dotyczą obliczania term…
- I CSK 2508/23 2025-03-17Czy w niniejszej sprawie występują istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 314/16 2016-12-15Czy skarżący, powołując się na przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazał istnienie istotnego zagadnienia prawnego, które wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 286 KPCart. 382 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 98 § 1art. 99art. 108 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy