IV CSK 515/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-28
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości, podnosząca kwestie dotyczące umowy quoad usum oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego i wykładni prawa, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanek istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione kwestie nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Brak jest również podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, gdyż zarzucane uchybienia nie są łatwo dostrzegalne i nie mają prima facie wpływu na wynik sprawy. Kwestia essentialia negotii umowy quoad usum jest bezprzedmiotowa wobec braku jej regulacji jako umowy nazwanej, a dopuszczalność jej zawarcia w formie dorozumianej wynika z art. 60 k.c. Pytania o charakterze retorycznym nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego.Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące umowy quoad usum oraz postępowania dowodowego. Uczestnicy domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania ze względu na występowanie istotnych zagadnień prawnych i oczywistą zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 515/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku E. Ż. i K. Ż. przy uczestnictwie B. B., J. C., M. C., W. C,. J. G., M. H., M. X., J. K., K. K., Z. K., D. R., P. S., J. S., S. S., M. T., H. T., A. W. i K. W. o zniesienie współwłasności nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania B. B., W. C., J. G., M. H., J. K., K. K., Z. K., D. R., P. S., J. S., S. S., H. T. i A. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek E. Ż. i K. Ż. o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Uczestnicy postępowania zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 206 w związku z art. 199-207 k.c., naruszenie art. 211 k.c., naruszenie art. 233
2 § 1 k.p.c., art. 382 w związku z art. 278 § 1 i art. 286 k.p.c. oraz naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnili oczywistą jej zasadnością oraz występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: - jakie są essentialia negotii umowy quoad usum i dopuszczalne formy jej zawarcia, - pięciu pytań oznaczonych literami a, b, c, d, e na s. 7 skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Żadna z kwestii wskazanych przez uczestników nie jest zagadnieniem tego rodzaju. Wobec braku regulacji umowy quoad usum jako umowy nazwanej bezprzedmiotowe jest pytanie o essentialia negotii umowy quoad usum. W świetle regulacji art. 60 k.c. nie ulega też wątpliwości, że zawarcie umowy quoad usum nie wymaga zachowania formy szczególnej i może nastąpić również w sposób dorozumiany, byle tylko z danego zachowania wynikała w sposób dostateczny wola współwłaścicieli zawarcia takiej umowy (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2013 r., III CZP 88/12 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2015 r., II PK 218/14). Kwestie zaś oznaczone literami a, b, c, d, e na s. 7 skargi mają charakter pytań retorycznych - np. pierwsze brzmi: „czy sąd rozpoznający sprawę może łamać zasadę legalności postępowania dowodowego i pomijać istotne okoliczności faktyczne dla przedmiotu sprawy" - a takie pytania nie wyczerpują hipotezy art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i nie stanowią istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu tego przepisu.
3 Nie jest w sprawie spełniona także przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna prima facie, bez potrzeby dokonywania głębszej analizy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11). W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia żadnego z przepisów prawnych powołanych w skardze kasacyjnej uczestników. W szczególności co do naruszenia art. 233 § 1, art. 328 § 2 i art. 382 k.p.c. jako podstawy skargi kasacyjnej zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2014 r., V CSK 324/13. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania wniesionej przez uczestników postępowania skargi kasacyjnej, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 335/18 2019-01-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, która powołuje się na naruszenie art. 361 k.c. i 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 13 § 1 k.p.c., spełnia przesłankę oczywistej zasadności uzasadniającą jej…
- IV CSK 398/17 2018-01-16Czy skarga kasacyjna dotycząca nieważności zbycia nieruchomości bez dostępu do drogi publicznej oraz interpretacji uchwał organów spółdzielni może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 481/13 2014-01-30Czy skarga kasacyjna dotycząca sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości, która nie spełnia przesłanek istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania?
- V CSK 188/16 2016-11-23Czy skarga kasacyjna dotycząca kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości, w celu oceny przesłanki społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa, może zostać p…
- I CSK 4604/23 2025-03-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, dotycząca kryteriów przyznania rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, może zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne, nieważność post…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 206art. 199art. 211 KCart. 233art. 382art. 278 § 1art. 286 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 60 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy