IV CSK 592/20

Sygn. akt IV CSK 592/20 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko Grupie A. Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lutego 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I AGa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódka A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. w pozwie z 31 października 2014 r. wniosła o zasądzenie od pozwanej Grupy A. Spółki Akcyjnej w P. kwoty 577.235 zł z ustawowymi odsetkami od kwot: 573.750 zł od 21 sierpnia 2014 r. i od kwoty 3485 zł od dnia otrzymania przez pozwaną odpisu pozwu. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z 9 lipca 2019 r. oddalił powództwo (pkt I). Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego apelacją w części, tj. w zakresie oddalenia powództwa co do kwoty 342.600 zł (pkt I) oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach (pkt II). We wnioskach powódka wniosła o zmianę 2 zaskarżonego wyroku w części, tj. przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kwoty 342.600 zł, a także zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Wyrokiem z 30 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 339.115 zł i w pozostałej części oddalił powództwo (pkt I); oddalił apelację w pozostałej części (pkt II). Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki ustawowe od zasądzonej w pkt I lit a) ww. wyroku kwoty 339.115 zł za okres od 21 sierpnia 2014 r. do 20 sierpnia 2020 r., w konsekwencji czego nie zasądził ich na rzecz powódki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 3981 § 1 k.p.c. określa substrat zaskarżenia stanowiący pierwszą przedmiotową przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej. W postępowaniu procesowym przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną mogą być, wydane przez sąd drugiej instancji - prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończące postępowanie w sprawie. W orzecznictwie Sądu najwyższego przyjmuje się, że nie można wnieść środka zaskarżenia od nieistniejącego rozstrzygnięcia (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego: z 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 89, z 28 maja 1998 r., III CKN 409/98, niepubl., z 7 października 1998 r., II UKN 247/98, OSNP 1999, nr 20, poz. 665, z 25 stycznia 2001 r. III CKN 1382/00, OSNC 2001, nr 9, poz. 132, z 11 września 2002 r. V CKN 1165/00, niepubl. oraz z 7 lipca 2011 r., II CSK 37/11, niepubl.). Konsekwencją tego zapatrywania w postępowaniu kasacyjnym jest przyjęcie, że prawomocny wyrok sądu drugiej instancji może być przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jedynie w takiej części, w jakiej istnieje, czy to w postaci pozytywnej, czy też negatywnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2013 r., III CSK 247/12, niepubl.). 3 Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki ustawowe od zasądzonej w pkt I lit a) ww. wyroku kwoty 339.115 zł za okres od 21 sierpnia 2014 r. do 20 sierpnia 2020 r. Jednak w wyroku z 30 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny nie orzekał w przedmiocie odsetek. Było to konsekwencją, zakreślonego przez powódkę w apelacji, zakresu zaskarżenia orzeczenia Sądu Okręgowego. Sąd drugiej instancji wskazał, w uzasadnieniu wyroku, że zmieniając wyrok Sądu pierwszej instancji miał na uwadze zakres zaskarżenia wyroku oraz wniosek apelacji. Z apelacji wynika, że powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w zakresie pkt I co do kwoty 342.600 zł oraz w zakresie pkt II, co koresponduje z wnioskiem apelacji, zgodnie z którym domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w punktach I i II przez uwzględnienie powództwa co do kwoty 342.600 zł i zasądzenie kosztów postępowania. Takie wnioski apelacji zostały powtórzone w uzasadnieniu apelacji. Powódka nie zaskarżyła apelacją orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zasądzenie odsetek ustawowych, w konsekwencji Sąd Apelacyjny nie mógł orzekać w przedmiocie odsetek. W tej sytuacji powódka skierowała skargę kasacyjną do orzeczenia, które nie zostało wydane. Dostrzegła to zresztą sama skarżąca, skoro nazwała skarżony skargą kasacyjną element wyroku „częścią w jakiej Sąd drugiej instancji nie orzekł o roszczeniu o odsetki”. W tej sytuacji skargę kasacyjną powódki trzeba uznać za wymierzoną przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu, a więc podlegającą odrzuceniu jako niedopuszczalną. Z powyższych względów wniesiona skarga kasacyjna na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu z powodu braku substratu zaskarżenia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw