IV CSK 61/16

Sygn. akt IV CSK 61/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przy uczestnictwie Gminy Miasta Sopotu o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lipca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt XVI Ca 332/15, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 2 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2015 r., którym Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 9 grudnia 2014 r. i oddalił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności bliżej oznaczonej części nieruchomości położonej przy ul. […] w S. Powołując się na podstawę określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, skarżąca wskazała na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Twierdziła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do rozstrzygnięcia kwestii, czy „…z aktualnego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika wykreowanie instytucji domniemania prawnego wzruszalnego, iż w razie jednolitego zewnętrznie władania (corpus) manifestującego wyłączność do danego gruntu przez betonowe ogrodzenie - części nieruchomości - stanowiącej użytkowanie wieczyste oraz - części nieruchomości stanowiącej własność - wola posiadania (animus), wynikająca z użytkowania wieczystego emanuje na tyle, że pochłania również wolę posiadania dla siebie (animus rem sibi habendi) nieruchomości nie stanowiącej użytkowania wieczystego…”. Poza tym, zdaniem skarżącej, wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Okręgowy z oczywistym naruszeniem art. 231 k.p.c. uznał element woli posiadacza za jedyną przesłankę obalenia domniemania prawnego z art. 339 k.c., odstępując tym samym od wykładni dokonanej przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 68/08 (OSNC 3 2009, nr 7-8, poz. 109) oraz w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2009 r., V CSK 183/09 (nie publ.). Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie tego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Sformułowane przez skarżącą zagadnienie prawne nie czyni zadość przytoczonym wymaganiom. Zagadnienia związane z nabyciem nieruchomości w drodze zasiedzenia przez użytkownika wieczystego były niejednokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, o czym świadczą - obok orzeczeń powołanych przez skarżącą, tj. uchwały z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 68/08 oraz postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r., V CSK 183/09 - dalsze orzeczenia Sądu Najwyższego. Przykładowo można wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1975 r., III CZP 63/75 (OSNCP 1976, nr 12, poz. 259), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1997 r., I CKU 32/97 (nie publ.) oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2004 r., II CK 105/03 (nie publ.), z dnia 14 stycznia 2009 r., IV CSK 367/08 (nie publ.) i z dnia 16 października 2014 r., III CSK 299/13 (nie publ.). Skarżąca nie przytoczyła argumentów, które wskazywałyby na potrzebę kolejnego zajęcia stanowiska w tej materii przez Sąd Najwyższy, tym bardziej że sformułowane zagadnienie prawne jest ściśle związane ze stanem faktycznym podlegającym subsumcji. Pozwala to na 4 stwierdzenie, że skarżącej chodzi o poddanie zaskarżonego postanowienia kontroli kasacyjnej, a nie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego o istotnym znaczeniu dla praktyki sądowej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę opisaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. Skarżąca nie przytoczyła argumentów świadczących o tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, nie są nimi bowiem argumenty przytoczone w uzasadnieniu powołanej podstawy kasacyjnej. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz z § 6 pkt 5, § 7 pkt 1 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). 5 jw