IV CSK 25/18
WyrokIzba Cywilna2018-05-30
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, oparta na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, spełnia wymogi przyjęcia do rozpoznania, gdy skarżący zmierza do kwestionowania ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wskazane przez skarżącego wątpliwości prawne pozostają w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, a zarzuty zmierzają do kwestionowania tych ustaleń, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Ponadto, skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia prawa widocznej prima facie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie. Uczestnik postępowania H. T. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, opierając ją na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności. Sąd Okręgowy stwierdził brak samoistności posiadania przez spadkodawcę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 25/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku J. M.D. przy uczestnictwie H. T., M. D., R. D., E. P. i M. W. o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania H. T. od postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł swój wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Przedstawiony przez skarżącego problem prawny został ujęty w pytaniu: „Czy dla nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości
3 przez spadkobiercę samoistnego współposiadacza nieruchomości, który zmarł przed upływem czasu wymaganego dla nabycia tego udziału przez zasiedzenie, niezbędne jest, aby spadkobierca kontynuował współposiadanie spadkodawcy i objął w faktyczne władanie udział w nieruchomości, którą współposiadał spadkodawca?”. W sprawie niniejszej wyjaśnienie wskazanych przez skarżącego wątpliwości pozostają w sprzeczności z ustaleniami Sądu, który stwierdził brak samoistności posiadania przez spadkodawcę (D. D.) nieruchomości objętej wnioskiem. Ponadto wskazał, że nawet, gdyby ewentualnie przyjąć, że był on samoistnym posiadaczem, to na pewno cech tych nie można przypisać jego spadkobiercy - Z. D. (administratorowi nieruchomości), po którym dziedziczył skarżący. Zatem treść przedstawionego w skardze pytania zmierza do kwestionowania poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, co na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne. Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej na to, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący wskazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia prawa materialnego tj. art. 176 § 2 k.c. Treść uzasadnienia wniosku
4 o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia, a zmierzają jedynie do kwestionowania poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanego przepisu, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wypada przypomnieć, że - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 743/14 2015-08-18Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu może być uwzględniony, jeśli strona nie była reprezentowana w postępowaniu kasacyjnym?
- III CSK 265/16 2017-02-08Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest zasadny, jeśli skarga kasacyjna nie zawierała wyraźnego wniosku o przyznanie tych kosztów?
- I CSK 2039/23 2025-05-14Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, złożony po wydaniu postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest…
- IV CSK 675/18 2020-01-16Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym podlega uwzględnieniu?
- IV CSK 734/16 2017-09-27Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest zasadny, gdy skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 176 § 2 KCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy